ಸರ್ದಾರಾಂಚಿ ಸಿನೊಲ್ – 24: ರಗ್ತಾಂತ್ ಆನಿ ಭಸ್ಮಾಂತ್ ಬಿಂ

ವಿ.ಜೆ.ಪಿ. ಸಲ್ಡಾನ್ಹಾ

Posted on : September 28, 2021 at 7:31 PM

ಸರ್ದಾರಾಂಚಿ ಸಿನೊಲ್: ಅಧ್ಯಾಯ್ 24
ಬರಯ್ಣಾರ್: ವಿ.ಜೆ.ಪಿ. ಸಲ್ಡಾನ್ಹಾ (ಖಡಾಪ್)

ಪ್ರಕರಣ್ 24 – ರಗ್ತಾಂತ್ ಆನಿ ಭಸ್ಮಾಂತ್ ಬಿಂ

ಎಕಾಮೆಕಾಚೆ ಸಂದೇಶ್ ಸಮ್ಜೊನ್, ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ಚಿ ‘ಸ್ತೆಲ್ಲಾ’ ಆನಿ ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದಾಚಿ ‘ಫಾತಿಮಾ’ ದರ್ಯಾಂತ್, ಏಕ್ ಫಾತೊರ್ ಉಡಂವ್ಚ್ಯಾ ತಿತ್ಲ್ಯಾ ಪಯ್ಸ್ ರಾವ್ಲ್ಯೊ. ಹರ್ಶೆಂಚೆಪರಿಂ ಜಾಲ್ಯಾರ್, ಮಂಜಿ ಪಾಶಾರ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ಸೊಡ್ಯೆತಿ. ಪುಣ್, ಆಜ್ ತಿ ಮಂಜಿ ಕೊಣಾಚಿ ಮ್ಹಣ್ ಕಳ್ತಚ್, ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ನ್ ‘ರಾವಜಾಯ್’ ಮ್ಹಳ್ಳೊ ಸಂದೇಶ್ ದಿಲ್ಲೊ.

ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದ್, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನಾಚ್ಯಾ, ಮಂಗ್ಳುರಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಹುದ್ದೆದಾರಾಂಚಿ ಬರಿ ವಳಕ್ ತಶೆಂ ಪ್ರಭಾವ್‍ಯೀ ಆಸ್‍ಲ್ಲೊ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಮಾನೆಸ್ತ್. ಸಕಾರಿ ಮನ್ಶ್ಯಾಂಕ್ ಭೆಟೊಂಕ್ ಕಾವ್ಜೆಜಯ್ ಮ್ಹಳ್ಳಿ ಗರ್ಜ್ ತಾಕಾ ನಾತ್‍ಲ್ಲಿ. ಪುಣ್ ತಶೆಂ, ತೊ ತಡಿರ್ ಆಸ್ತಾನಾ ಮಾತ್ರ್ ಜಾತಾಲೆಂ. ದರ್ಯಾಂತ್, ಆನಿ ಬಂದ್ರಾರ್ ಸಯ್ತ್, ಆಯ್ಲೆವಾರ್, ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವಾಂಚಿ ಬಂಧಡ್ ಪ್ರಾರಂಭ್ ಜಾಲ್ಯಾ ಉಪ್ರಾಂತ್, ತಾಚ್ಯಾ ಮಂಜ್ಯಾಂನಿ, ಭಾಯ್ಲ್ಯಾ ಕೊಣಾಯ್ಕೀ ಪ್ರವೇಶ್ ಮೆಳನಾತ್‍ಲ್ಲೊ. ಸಾವ್ಕಾರ್ ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಕುವೆಲ್, ಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮಣ್ಣಿ ರಾಣಿಯೆ ಖಾತಿರ್, ತಿರುಮಲ ರಾಯಾಚ್ಯಾ ರಾಜಕೀಯಾಂತ್ ಭರ್ಸೊನ್ ನಪಂಯ್ಚ್ ಜಾಲ್ಯಾ ಉಪ್ರಾಂತ್, ತಾಚ್ಯಾ ಕುಟ್ಮಾಚ್ಯಾ ಸಾಂದ್ಯಾಂಕ್, ತಶೆಂಚ್ ಹೆರ್ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವಾಂಕ್, ತಾಂಕಿ ಭಿತರ್ಲಿ ಕುಮಕ್ ತೊ ಕರ್ತಾಲೊ. ವೆರೊನಿಕಾ ಆನಿ ಮೊನಿಕಾ ಕುವೆಲಿಕ್, ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಸ್ತ್ರೀಯಾಂಚ್ಯಾ ವೆಸಾನ್ ತಾಚ್ಯಾಚ್ ಘರಾಂತ್ ರಾವೊಂಕ್ ತಾಣೆಂ ಆಸ್ರೊ ದಿಲ್ಲೊ ಮಾತ್ರ್ ನಹಿಂ, ಫಾಶೆಚೆಂ ಫರ್ಮಾಣ್ ಜಾವ್ನ್ ವಾ ಸಿರಿರಂಗಪಟ್ಟಣಾಕ್ ಆಂಬ್ಡುನ್ ವ್ಹರ್ತಾನಾ ಚುಕವ್ನ್ ಘೆತ್‍ಲ್ಲ್ಯಾ ಥೊಡ್ಯಾ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವಾಂಕ್, ಥೊಡೊ ತೇಂಪ್ ಸಂಪೂರ್ಣ್ ಲಿಪಂವ್ಚ್ಯಾ ಖಾತಿರ್, ತಾಚ್ಯಾ ಮಂಜ್ಯಾಂನಿ ತೊ ಕಾಮ್ ದಿತಾಲೊ.

ಮಂಜ್ಯೊ ರಾವ್‍ಲ್ಲ್ಯಾ ಕ್ಷಣಾ, ‘ಫಾತಿಮಾ’ ಮಂಜೆ ಥಾವ್ನ್ ತುರ್ತಾನ್ ಏಕ್ ಹೊಡೆಂ ಸುಟೊನ್ ‘ಸ್ತೆಲ್ಲಾ’ ಸರ್ಶಿನ್’ ಆಯ್ಲೆಂ, ಆನಿ ತಾಂತುಂ ಆಯಿಲ್ಲೊ ತಾರ್ವೊಟಿ ಮಂಜೆಕ್ ಚಡೊನ್, ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ಕ್ ಸಲಾಮ್ ಕರ್ನ್ ರಾವ್ಲೊ.

“ಬಾದಶಹಾಚ್ಯಾ ಪ್ರತಿನಿಧಿಂಕ್ ಸಲಾಮ್!”

“ತುಮ್ಕಾಂಯೀ ಸಲಾಮ್!” ಜಾಪ್ ದಿಲಿ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ನ್, ರಿವಾಜಿ ಪ್ರಕಾರ್. “ಬಾದಶಹಾಚ್ಯಾ ಕಾಮಾನ್ ಆಮಿ ವೆತಾಲ್ಯಾಂವ್. ತುಮಿ ಕೋಣ್, ಕಿತೆಂ, ಆನಿ ಖಂಯ್ ವೆತಾತ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಸಮ್ಜೊಂಚ್ಯಾ ಖಾತಿರ್ ಮಾತ್ರ್ ತುಮ್ಕಾಂ ರಾವಯಿಲ್ಲೆಂ.”

“ಮ್ಹಜೆಂ, ಹಾಂವ್‍ಂಚ್ ಮಂಜೆಚೊ ಧನಿ, ಮ್ಹಜೆಂ ನಾಂವ್ ಜನಾಬ್ ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದ್… ಬಾದಶಹಾ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಬಹಾದುರಾಚಿ ಪ್ರಜಾ ಆನಿ ಖಾಲ್ತೊ ಚಾಕೊರ್.”

“ಭೋವ್ ಬರೆಂ. ತುಮ್ಚ್ಯಾ ಪಯ್ಣಾಚಿ ದಿಶಾ?”

“ಕಾರ್ವಾರಾಕ್ ಥೊಡೊ ಮ್ಹಾಲ್ ದೀವ್ನ್, ಬದ್ಲೆಕ್ ಥೊಡೊ ಘೆವ್ನ್, ಕುರಿಯೆಲಾಕ್ ಆಮಿ ಪಾಟಿಂ ವೆತಾಲ್ಯಾಂವ್.”

“ಸಮ್ಜಲೆಂ” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್. ಮಂಜಿ ಆನಿ ಮಂಜೆಚ್ಯಾ ಧನಿಯಾಚೆಂ ನಾಂವ್ ತಾಕಾ ಕಳಿತ್ ಆಸ್‍ಲ್ಲೆಂ. ಪುಣ್ ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದಾಚಿ ತಾಕಾ ಪಯ್ಲೆಂ ವಳಕ್ ನಾತ್‍ಲ್ಲಿ. ಮಹಮ್ಮದ್‍ಯೀ, ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ಚೆಂ ನಾಂವ್ ಆಯ್ಕೊನ್ ಜಾಣಾಸ್‍ಲ್ಲೊ. ಪುಣ್, ತಾಚಿ ವಳಕ್ ತಾಕಾ ನಾತ್‍ಲ್ಲಿ. ಪ್ರತ್ಯೇಕ್ ಜಾವ್ನ್, ಹ್ಯಾ ಘಡಿಯೆ, ಚಡ್ ಭಿಯಾನ್, ದೆಕುನ್ ಚಡ್ ಚತ್ರಾಯೆನ್ ಚಲ್ಚಿ ಗರ್ಜ್ ತಾಕಾ ಆಸ್‍ಲ್ಲಿ. ‘ಸ್ತೆಲ್ಲಾ’ ಮಂಜಿ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ಚಿ ಮ್ಹಣ್ ತೊ ಜಾಣಾಸ್‍ಲ್ಲೊ. ಪುಣ್ ಗರ್ಜೆಕ್ ತಾಚಿ ಮಂಜಿ, ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಮಾ ಖಾತಿರ್ ಹೆರಾಂನಿ ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಉಪಯೋಗ್ಸುಂಕ್ ನಜೊ? ತಾಚೆ ಕಡೆನ್ ಇತ್ಲ್ಯಾ ಅಧಿಕಾರಾನ್ ಉಲಂವ್ಚೊ ಹೊ ಹುದ್ದೆದಾರ್ ಕೋಣ್ ಜಾವ್ಯೆತ್… ಖುದ್ದ್ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ ಜಾವ್ಯೆತ್‍ಗಾಯ್? ದೆಕುನ್…

“ಬಾದಶಹಾಚ್ಯಾ ಹುದ್ದೆದಾರಾಂನಿ ದಿಂವ್ಚಿ ಕಸಲಿಯೀ ಹುಕುಮ್ ಆಸ್ಲ್ಯಾರ್…” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದ್.

“ಹುಕುಮ್ ದಿಂವ್ಚ್ಯಾ ಆದಿಂ ಆಮ್ಕಾಂ ತುಮ್ಚಿ ಮಂಜಿ ಪಳೆಂವ್ಕ್ ಜಾಯ್… ಕೋಣ್ ಆನಿ ಕಿತ್ಲೆ ಜಣ್ ಆಸಾತ್ ತಾಂತುಂ?” ಅಶೆಂ ಸವಾಲ್ ಕೆಲೆಂ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ನ್. ಗರ್ಜೆ ಶಿವಾಯ್, ಆನಿ ಸುರಕ್ಷಿತ್ ಮ್ಹಣ್ ಸಮ್ಜಲ್ಯಾ ಶಿವಾಯ್, ಕಸಲೊಯೀ ಘುಟ್ ಫೊಡುಂಕ್ ತೊ ತಯಾರ್ ನಾತ್‍ಲ್ಲೊ. ದೆಕುನ್ ಹ್ಯಾ ವೆಳಾರ್, ಶಿಪಾಯಾಚ್ಯಾ ವೆಸಾರ್ ಆಸ್ಲ್ಯಾರೀ, ಇಜಾಬೆಲ್ ತೆರೆಜಾಕ್ ತಾಣೆಂ ಪಾಟಿಂ ರಾವಯಿಲ್ಲೆಂ.

ಸವಾಲ್ ಆಯ್ಕತಚ್, ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದಾಚ್ಯಾ ಮುಖಮಳಾರ್ ಎಕೊಡೊ ಪಡ್ದೊ ದೆಂವ್‍ಲ್ಲೆಪರಿಂ ಸರ್ದಾರಾಕ್ ದಿಸ್ಲೆಂ. ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದಾನ್ ಚಿಕ್ಕೆ ತುರ್ತಾನ್ ಜಾಪ್ ದಿಲಿ:

“ಆಮಿ… ಆಮಿ ಚಡ್ ಜಣ್ ನಾಂವ್. ಹಾಂವ್ ಆನಿ ತಾಂಡೇಲ್ ಆನಿ ಕಾಮಾಚೆ ಸ ಜಣ್, ಮ್ಹಜಿ ಸ್ತ್ರೀ ಆನಿ ಧುವ್…”

“ಸ್ತ್ರೀ?” ಉತಾರ್ ಭಾಯ್ರ್ ಪಡೊನ್ ಗೆಲೆಂ ಸರ್ದಾರಾಚ್ಯಾ ತೊಂಡಾಂತ್ಲೆಂ.

“ವ್ಹಯ್. ಮ್ಹಾಕಾ ದೊಗಿ ಸ್ತ್ರೀಯೊ. ಮಾಲ್ಗಡಿ ಸ್ತ್ರೀ, ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಘರಾ ಬೊಕ್ಕಪಟ್ಟಣಾಂತ್ ಆಸಾ. ಧಾಕ್ಟ್ಯೆಕ್ ಹಾಂವ್ ಪಯ್ಣಾ ವೆಳಾರ್ ಮಂಜೆಂತ್ ವ್ಹರ್ತಾಂ.”

“ವಿಚಾರ್ಲೆಂ ಮ್ಹಣ್ ಬೆಜಾರ್ ಕರಿನಾಕಾ. ತುಂ ಕುರಿಯೆಲಾ ಥಾವ್ನ್ ಭಾಯ್ರ್ ಆಸೊನ್ ಕಿತ್ಲೊ ಕಾಳ್ ಜಾಲೊ?”

“ಲಾಗಿಂ ಅಡೇಜ್ ಮಹಿನೆ ಜಾಲೆ.”

“ತರ್, ಥಂಯ್ಸರ್ ಘಡ್‍ಲ್ಲ್ಯೊ ವಿಶೇಸ್ ಗಜಾಲಿ ತುಕಾ ಕಳಿತ್ ನಾಂತ್.”

“ಕಿತೆಂ ಸಾಹೇಬ್… ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಘರಾಂತ್…” ಚಿಕ್ಕೆ ಆಕಾಂತ್ಲೊ ಕೆವ್ಲೊ.

“ತುಜ್ಯಾ ಘರಾಂತ್ ಸಕ್ಡಾಂ ಬರಿಂ ಆಸಾತ್… ಕುಞಿಕುಟ್ಟಿಕ್ ಸೊಡ್ಲ್ಯಾರ್.”

“ತರ್, ಘಡ್‍ಲ್ಲ್ಯೊ ವಿಶೇಸ್ ಗಜಾಲಿ ಕಸಲ್ಯೊ ಜಾವ್ಯೆತ್?”

“ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನಾಚ್ಯಾ ಹುದ್ದೆದಾರಾಂಕ್ ತಕ್ಲೆ ಫಡಾಫಡ್ ದಿತಚ್ ಆಸ್‍ಲ್ಲಿ ದುಮ್ಗಾ ಪೀಂತ್ ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾಚಿ ಠೊಲಿ ಸಗ್ಳಿ, ಪೀಂತ್ ಎಕ್ಲೊ ಚುಕ್ಲೊ, ಠಾಣ್ಯಾಚ್ಯಾ ಶಿಪಾಯಾಂಚ್ಯಾ ಹಾತಾಂತ್ ಕೈದ್ ಜಾಲಿ.”

ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದಾನ್, ಕಿತೆಂಗೀ ಮ್ಹಣ್ಚ್ಯಾ ಖಾತಿರ್ ತೋಂಡ್ ಉಗ್ತೆಂ ಕೆಲೆಂ, ಆನಿ ತಶೆಂಚ್ ಬಂದ್ ಕೆಲೆಂ.

“ಬಾದಶಹಾ ಖಾತಿರ್ ಹಾಂವೆಂಚ್ ತಾಂಚಿ ಝಡ್ತಿ ಕೆಲಿ, ಆನಿ ಸಾತ್ ದಿಸಾಂಚಿ ಶಿಕ್ಷಾ ಜಾತಚ್, ಮರಣ್ ತಾಂಕಾಂ ದೀಜಯ್ ಮ್ಹಣ್ ಫರ್ಮಾಯ್ಲೆಂ.”

ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದಾನ್ ಜಾಪ್ ಕೆಲಿ ನಾ. ಚಿಕ್ಕೆ ಭರಾನ್ ಶ್ವಾಸ್ ಮಾತ್ರ್ ಸೊಡುಂಕ್ ತೊ ಲಾಗ್ಲೊ.

“ತುಂ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವಾಂಚೊ ಮಿತ್ರ್ ಮ್ಹಣ್ ದಿಸ್ತಾ… ನಹಿಂವೇ?”

“ಸಾಯ್ಬಾ, ಮಾ… ಮ್ಹಾಕಾ ಮಾಫ್ ಕರಾತ್!” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಮಹಮ್ಮದ್ ಭಿಯಾನ್. “ಹಾಂವ್, ಕುರಿಯೆಲಾ ಥಾವ್ನ್ ಚಡಾವತ್ ಭಾಯ್ರ್ ಆಸಾಂ. ತು…ತುಮಿ ಕೋಣ್ ಜಾವ್ಯೆತ್? ಹಾಂವೆಂ ಚಿಂತ್‍ಲ್ಲೆಪರಿಂ…”

“ವ್ಹಯ್, ಹಾಂವ್ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್.”

“ತರ್!” ಪಿಂರ್ಗಲೊ ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದ್. “ತುಮಿಂಚ್ ತಿತ್ಲ್ಯಾ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವಾಂಚಿ…”

“ಝಡ್ತಿ ಕೆಲಿ. ತುವೆಂ ಭಿಯೆಂವ್ಚಿ ಗರ್ಜ್ ನಾ. ತುಜಿ ಖಬರ್ ಜಮೆದಾರ್ ಕಾಸೀಮಾನ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಥೊಡಿ ಸಾಂಗ್ಲ್ಯಾ. ಹೆರ್ ಥೊಡಿ ಖಬರ್, ಸಾವ್ಕಾರ್ ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಕುವೆಲಿಚ್ಯಾ ಭಯ್ಣಿನ್ ಸಾಂಗ್ಲ್ಯಾ.”

ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದ್ ಬಾವ್ಡೊ, ಉದ್ಕಾಂತ್ ಬುಡವ್ನ್ ಕಾಡ್ಲೆಲ್ಯಾ ಮಾಜ್ರಾಚ್ಯಾ ಪಿಲಾಪರಿಂ ಕಾಂಪೊಂಕ್ ಲಾಗ್ಲೊ. ನಿಜಾಯ್ಕಿ ಹ್ಯೊ ಗಜಾಲಿ ತಾಕಾ ಕುಲ್ಕುಲಾಂವ್ಕ್ ಲಾಗ್ಲ್ಯೊ.

“ತುಕಾ ಕಿತೆಂ, ಹ್ಯಾ ಗಿಮಾಂತ್‍ಯೀ ಹಿಂವ್ ಖಾಂವ್ಕ್ ಲಾಗ್ಲೆಂ?” ವಿಚಾರ್ಲೆಂ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ನ್. ಪುಣ್ ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದಾಚೆ ಥರ್ಥರೆ ರಾವನಾ ಜಾಲೆ.

“ಮಂಗ್ಳುರಾಂತ್, ಒಬೆರ್‌ವಿಲ್ ಜುವಾಂವ್ ಕಾರ್ಡೊಜ್ ಮ್ಹಳ್ಳೊ ಎಕ್ಲೊ ತೊಪಾಸಿ ಆಸ್‍ಲ್ಲೊ… ತಾಕಾ ತುಂ ವಳ್ಕತಾಲೊಯ್‍ಮೂ?”

ಹಸನ್ ಮಹಮ್ಮದಾನ್ ತಕ್ಲಿ ಹಾಲಯ್ಲಿ – ಉಬಿ ಆನಿ ಆಡ್ವಿ.

“ತೊ” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್, ಚಿಕ್ಕೆ ತಕ್ಲಿ ಘುಂವ್ಡಾವ್ನ್. ಪಾಟ್ಲ್ಯಾನ್ ಪಯ್ಸ್ ರಾವ್‍ಲ್ಲ್ಯಾ ಇಜಾಬೆಲ್ ತೆರೆಜಾಕ್ ದೀಷ್ಟ್ ಲಾವ್ನ್, “ದುಮ್ಗಾ ಪಿಂತಾಚ್ಯಾ ಭಾಚ್ಯೆಕ್ ಘೆವ್ನ್ ಧಾಂವ್‍ಲ್ಲೊ.”

“ಯಾ’ಲ್ಲಾ!” ಮ್ಹಣೊನ್ ಸೊಡ್ಲೆಂ ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದಾನ್. ದುಸ್ರ್ಯಾ ಘಡಿಯೆ ತಾಣೆಂ ಜೀಬ್ ಚಾಬ್ಲಿ. ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ ಆತಾಂ ದಾಂತ್ ಸೊಡುನ್ ಹಾಸ್ಲೊ. ಭೊಂವಾರಿಂ ರಾವೊನ್ ಆಸ್‍ಲ್ಲೊ ಅಂತುಲೊ ಪಡ್ವಳ್ ಆನಿ ಹೆರ್ ಜವಾನ್‍ಯೀ ಹಾಸ್ಲೆ. ಹಸ್ಸನ್ ಮಾತ್ರ್ ಚಡ್ ಘಡ್ಬಡ್ಲೊ. ತೊ ನಿಜಾಯ್ಕೀ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವಾಂಚೊ ಮಿತ್ರ್‍ಗೀ, ವಾ ತೊಪಾಸಿಪರಿಂ ದೋನ್ ದೊಣಿಂಚೆರ್ ಪಾಯ್ ದವರ್ನ್ ಮಾಸ್ಳಿ ಪಾಗ್ಚೊ ಠಕ್ಕಿಗೀ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಸಮ್ಜೊಂಕ್, ಸರ್ದಾರ್ ತಾಚಿ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕರ್ತಾಲೊ ಮ್ಹಣ್, ತಾಂಚೆಪರಿಂ ತಾಕಾ ಕಳಿತ್ ನಾತ್‍ಲ್ಲೆಂ.

ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ನ್ ದೋನ್ ಮೆಟಾಂ ಪಾಟಿಂ ಕಾಡ್ಲಿಂ. ಇಜಾಬೆಲ್ ತೆರೆಜಾ ಸರ್ಶಿಂ ವಚೊನ್, ತಿಚ್ಯಾ ಹಾತಾಕ್ ಧರ್ನ್ ಹೆವ್ಶಿನ್ ಆಪವ್ನ್ ಹಾಡ್ನ್, ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದಾ ಮುಖಾರ್ ತೊ ರಾವ್ಲೊ, ಆನಿ ತಾಚೆ ಕಡೆನ್ ತಾಣೆಂ ವಿಚಾರ್ಲೆಂ:

“ಹ್ಯಾ ಯುವಕಾಕ್ ತುಂ ವಳ್ಕತಾಯ್?”

ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದಾನ್ ದೊಳೆ ಸೊಡುನ್ ಪಳೆಲೆಂ, ಪುಣ್ ವಳಕ್ ತಾಕಾ ಮೆಳೊಂಕ್ ನಾ.

“ಬರೆಂ ಕರ್ನ್ ಪಳೆ” ಮ್ಹಣೊನ್ ಹಾಸ್ಲೊ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್. ಪೇಟಾ ರೆವ್ಡಾವ್ನ್, ಇಜಾಬೆಲ್ ತೆರೆಜಾಚ್ಯಾ ಮಾತ್ಯಾರ್ ಗಚ್ಚ್ ದವರ್‌ಲ್ಲಿ ತೊಪಿ ತಾಣೆಂ ಹೆವ್ಶಿನ್ ಕಾಡ್ಲಿ. ಕೊಂಡ್ಲ್ಯಾ ಜಿನ್ಸಾನ್ ಮಾತ್ಯಾರ್ ರೆವ್ಡಾವ್ನ್ ಆಸ್‍ಲ್ಲೆ ತಿಚೆ ತಾಂಬ್ಯಾ ವರ್ಣಾಚೆ ಲಾಂಬ್ ಮುದಿಯಾಳೆ ಕೇಸ್, ಸುಟೊನ್ ಫುಲೊನ್ ಭುಜಾಂಗೊಳ್ ದೆಂವ್ಲೆ.

ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದಾಚೆ ದೊಳೆ ಪುರ್ತೆ ಉಗ್ತೆ ಜಾಲೆ. ವಳಕ್ ಮೆಳ್ತಚ್,

“ತೆರೆಜಾಬಿ!” ಮ್ಹಣಾಲೊ ತೊ.

ಇಜಾಬೆಲ್ ತೆರೆಜ್‍ಯೀ ತಾಕಾ ಪಳೆವ್ನ್ ಅಮೃಕಿ ಹಾಸ್ಲಿ ಆನಿ, “ವ್ಹಯ್, ಹಸ್ಸನ್ ಸಾಹೇಬ್” ಮ್ಹಣಾಲಿ. ತಾಕಾ ವಳ್ಕೊನ್ ಆಸ್‍ಲ್ಲ್ಯಾ ಸರ್ವ್ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವಾಂನೀ ತಾಕಾ ಮೊಗಾನ್ ‘ಹಸ್ಸನ್ ಸಾಹೇಬ್’ ಮ್ಹಣ್ಚೆಂ ಆಸ್‍ಲ್ಲೆಂ. ಹಸ್ಸನಾಚ್ಯಾ ಘರ್ಚ್ಯಾಂನಿ, ತಾಣಿಂ ವಳ್ಕೊನ್ ಆಸ್‍ಲ್ಲ್ಯಾ ಸ್ತ್ರೀಯಾಂಚ್ಯಾ ಮಟ್ವ್ಯಾ ನಾಂವಾಕ್ ‘ಬೀಬಿ’ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಉತಾರ್ ಮೆಳವ್ನ್ ಉಲೊ ದಿಂವ್ಚೊ ಆಸ್‍ಲ್ಲೊ. ತಶೆಂ ಜಾವ್ನ್, ತಾಂಕಾಂ ತೆರೆಜ್ ಬೀಬಿ – ತೆರೆಜಾಬಿ, ವೆರೊನಿಕಾ ಬೀಬಿ – ವೆರೊನಾಬಿ ಮೇಮ್‍ಸಾಬ್, ಆನಿ ಮೊನಿಕಾ ಬೀಬಿ – ಮೊನಾಬಿ ಜಾವ್ನಾಸ್‍ಲ್ಲಿಂ.

“ಕಿತೆಂ ಗಜಾಲ್ ಹಿ? ಕಾಂಯೀ ತುಂಯೀ…”

“ವ್ಹಯ್, ಹಾಂವ್‍ಯೀ ಕೈದಿ ಜಾವ್ನಾಸ್‍ಲ್ಲಿಂ.”

“ತರ್…”

“ತರ್-ಬಿರ್ ಕಾಂಯ್ ನಾ. ಚಡ್ತಾವ್ ನಾಟಕಾಚಿ ಗರ್ಜ್ ನಾ. ಚಿಕ್ಕೆ ರಾವ್” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್, ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದಾಕ್ ಪಳೆವ್ನ್. “ಆಮಿ ತುಜ್ಯಾ ಮಂಜೆಕ್ ಯೆತಾಂವ್. ಥಂಯ್ಸರ್ ಸರ್ವ್ ಖಬರ್ ತುಕಾ ಹಾಂವ್ ಸಾಂಗ್ತಾಂ. ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಮಾನ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಬಾರ್ಕೂರ್ ವಚೊಂಕ್ ಆಸಾ. ದುಸ್ರಿ ಕಾಂಯ್ ವಾಟ್ ನಾಸ್ತಾಂ, ತೆರೆಜಾಬಿಕ್ ಹಾಂವೆಂ ಮಂಜೆರ್ ಹಾಡ್‍ಲ್ಲಿ. ಪುಣ್ ಬಾರ್ಕೂರ್ ವೆತಾನಾ, ಮಂಜೆಂತ್ ತಿಕಾಯೀ ವ್ಹರ್ನ್ ಪಾಟಿಂ ಹಾಡುಂಕ್ ಕಷ್ಟ್ ಆಸಾತ್. ತುಂ ಮೆಳ್‍ಲ್ಲೊ ಬರೆಂ ಜಾಲೆಂ.”

“ಖುಶೆನ್ ಸರ್ದಾರ್ ಸಾಹೇಬ್” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದ್ ಭೋವ್ ಸಂತೊಸಾನ್. “ಫರೀದಾ ಬೀಬಿ – ಮ್ಹಜಿ ಧಾಕ್ಟಿ ಸ್ತ್ರೀ ಆನಿ ಆಮ್ಚಿ ಪೊಸ್ಕಿ ಧುವ್ ಕಶಿಂಯೀ ಆಸಾತ್. ತೆರೆಜಾಬಿಕ್ ಆನಿ ತಾಂಕಾಂಯೀ ವರ್ತೊ ಸಂತೊಸ್ ಜಾತಲೊ.”

ತಶೆಂ, ಇಜಾಬೆಲ್ ತೆರೆಜಾನ್ ತ್ಯಾಚ್ ಘಡಿಯೆ, ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದಾಚ್ಯಾ ಮಂಜೆಕ್ ವೆಚೆಂ ಮ್ಹಣ್ ನಿಶ್ಚಯ್ ಜಾಲೆಂ. ಅಮ್ಸೊರ್ ಕರಿಜಾಯ್ ಮ್ಹಳ್ಳಿ ಗರ್ಜ್ ನಾತ್‍ಲ್ಲಿ. ದೆಕುನ್ ತಿಕಾ ‘ಫಾತಿಮಾಂ’ತ್ ಪಾವ್ನ್ ಯೇಂವ್ಕ್ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್‍ಚ್ ಭಾಯ್ರ್ ಸರ್ಲೊ.

ಅಂತುಲ್ಯಾಚೊ ಆನಿ ಸಾಂಗಾತ್ಯಾಂಚೊ ತಿಣೆಂ ಉಪ್ಕಾರ್ ಭಾವುಡ್ಲೊ. ತಾಣಿಂಯೀ ತಿಕಾ ಬರೆಂ ಮಾಗ್ಲೆಂ. ಥೊಡ್ಯಾಚ್ ಘಡಿಯಾಂನಿ – ಚಿಂತಿನಾತ್‍ಲ್ಲ್ಯಾ ವಿಶೇಸ್ ಘಡಿತಾ ವರ್ವಿಂ – ದೊಡ್ತ್ಯಾ ಮರ್ಣಾಂತ್ಲಿ ಮ್ಹಳ್ಳೆಪರಿಂ ಬಚಾವ್ ಜಾವ್ನ್, ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ ಆನಿ ತಾಚ್ಯಾ ಸಾಂಗಾತ್ಯಾಂಚ್ಯಾ ತ್ಯಾ ವಿಚಿತ್ರ್ ಕುಟ್ಮಾಂತ್, ಆಪುಣ್‍ಯೀ ಏಕ್ ಸದಸ್ಯ್‍ಶಿ ಜಾಲ್ಲೆಂ ಚಿಂತುನ್ ತಿಚೆಂ ಕಾಳಿಜ್ ಉಮಾಳೊನ್ ಆಯ್ಲೆಂ.

“ತುಮ್ಕಾಂ ಸಮೇಸ್ತಾಂಕ್ ದೇವ್ ಬರೆಂ ಕರುಂ. ತುಮ್ಚೆ ಖಾತಿರ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ್ ಥರಾನ್ ಹಾಂವ್ ಮಾಗ್ತೆಲಿಂ ಆನಿ ಮಾಗಯ್ತೆಲಿಂ.”

“ತುಕಾಯೀ ದೇವ್ ರಾಕೊಂದಿ ಬಾಯೆ. ಆನ್ಯೇಕ್ ಪಾವ್ಟಿಂ, ಬರ್‍ಯಾ ದಿಸಾಂನಿ ಆಮಿ ಮೆಳ್ಯಾಂ” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಅಂತುಲೊ.

“ಆಮಿಯೀ ಮೆಳ್ಯಾಂ” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದ್, ಅಂತುಲ್ಯಾಚೊ ಹಾತ್ ಧರುನ್. “ತುಮಿ ಮಂಗ್ಳುರಾಂತ್ ಪಾವ್‍ಲ್ಲ್ಯಾ ವೆಳಾರ್, ಮ್ಹಜೆಂ ದಾರ್ ಕೆದಾಳಾಯೀ ತುಮ್ಕಾಂ ಉಗ್ತೆಂ ಆಸ್ತೆಲೆಂ.”

ಹೊಡ್ಯಾಕ್ ದೆಂವೊನ್, ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದ್, ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ ಆನಿ ಇಜಾಬೆಲ್ ತೆರೆಜ್, ‘ಫಾತಿಮಾಂ’ತ್ ಆಯ್ಲಿಂ ಥಂಯ್ಸರ್ ಹಸ್ಸನಾನ್ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಸ್ತ್ರೀಯೆಕ್ ಹೆವ್ಶಿನ್ ಆಪವ್ನ್ ಇಜಾಬೆಲ್ ತೆರೆಜಾಕ್ ತಿಚಿ ಮಿಲಾಗತ್ ಕರ್ನ್ ದಿಲಿ. ಕ್ರಮೇಣ್, ವಳ್ಕತಚ್ ತಿಣೆಂ ವರ್ತ್ಯಾ ಸಂತೊಸಾನ್ ತೆರೆಜಾಕ್ ಪೊಟ್ಲುನ್ ಧರ್ನ್ ಭಿತರ್ ಘೆತ್ಲಿ. ತಿಂ ವೊರೆವಿಂಗಡ್ ವೆತಚ್, ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ನ್, ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದಾಕ್ – ಪಯ್ಲೆಂ ಘುಟಾಚೊ ಸೊಪುತ್ ಘಾಲವ್ನ್ – ಬೋಳೂರ್ ಠಾಣ್ಯಾಂತ್ ಘಡ್‍ಲ್ಲಿ ಸರ್ವ್ ಗಜಾಲ್ ವಿವರ್ಸುನ್ ಸಾಂಗ್ಲಿ. ಜಮೆದಾರ್ ಕಾಸೀಮಾನ್ ಸಾಂಗ್‍ಲ್ಲ್ಯೊ ಗಜಾಲಿಯೀ ತಾಣೆಂ ತಾಕಾ ತಿಳ್ಸಿಲ್ಯೊ.

“ಚಡಿತ್ ಕಾಂಯ್ ಸಾಂಗೊಂಕ್ ಹಾಂವ್ ಸಕನಾ” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಸರ್ದಾರ್. “ನಿಜಾಯ್ಕೀ, ಅಸಲ್ಯಾ ವೆಳಾರ್, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನಾಚ್ಯಾ ಸರ್ಕಾರಾಂತ್, ಹಾಂವ್ ಕಿತ್ಯಾಕ್ ವಾವುರ್ತಾಂ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಚಿಂತುನ್ ತುಮ್ಕಾಂ ಆಜ್ಯಾಪ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ಪುರೊ; ಮ್ಹಜ್ಯಾಚ್ ಭಾವ್ ಭಾಂವ್ಡಾಂ ಥಂಯ್ ಆನಿ ಸಮಾಜೆ ಥಂಯ್ ಹಾಂವ್ ದ್ರೋಹಿ ಮ್ಹಣೊನ್‍ಯೀ ದಿಸೊಂಕ್ ಪುರೊ. ಪುಣ್, ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಸ್ಥಾನಾರ್ ಥಾವ್ನ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಕರುಂಕ್ ಸಕ್ತಾ ತೆಂ, ಭಾಯ್ರ್ ರಾವೊನ್ ಕರುಂಕ್ ಸಾಧ್ಯ್ ನಾ. ತ್ಯಾ ಶಿವಾಯ್, ಆಮಿ ಥೊಡೆ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಬಹಾದುರಾಚೆ ಮಿತ್ರ್‌ಯೀ ಜಾವ್ನಾಸಾಂವ್. ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್ಪಣಾಚೆರ್ ಅನ್ಯಾಯ್ ಚಲಯ್ಜಾಯ್ ಮ್ಹಳ್ಳೊ ಉದ್ದೇಶ್ ಕೆದಿಂಚ್ ಟಿಪ್ಪುಚೊ ನಹಿಂ. ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವಾಂಚ್ಯಾ ಬಂಧಡೆಚಿಂ ಮೂಳ್ ಕಾರಣಾಂ ರಾಜಕೀಯ್ ಜಾವ್ನಾಸಾತ್.”

“ತೆಂ ವ್ಹಯ್, ಸರ್ದಾರ್ ಸಾಹೇಬ್” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದ್, ತಕ್ಲಿ ಹಾಲವ್ನ್. “ಬಾದಶಹಾಚಿ ಹುಕುಮ್ ಏಕ್ ಪ್ರಕಾರ್ ಆಸ್ಲ್ಯಾರ್, ತಾಕಾ ಬೂದ್ ಸಾಂಗ್ತೆಲ್ಯಾಂಚ್ಯಾ ಪ್ರಭಾವಾ ವರ್ವಿಂ ಆನಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ್ ಜಾವ್ನ್, ಸಿರಿರಂಗಪಟ್ಟಣಾ ಥಾವ್ನ್ ಪಯ್ಸ್ ಆಸ್ಚ್ಯಾ ಅಧಿಕಾರಿಂಚ್ಯಾ ಆನಿ ಶಿಪಾಯಾಂಚ್ಯಾ ಲಾಭಾಡಿ ಆನಿ ಕಾಮುಕಿ ಸ್ವಭಾವಾ ವರ್ವಿಂ ಹಿ ಸರ್ವ್ ಕಿತಾಫತ್ ಜಾಲ್ಯಾ. ಹ್ಯಾ ವೆಳಾರ್, ಫಕತ್ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಮತಾಂತ್ ಆಸಾಂವ್ ಮ್ಹಣ್ತೆಲ್ಯಾಂಕ್ ಮಾತ್ರ್ ಬಚಾವಿ, ಆನಿ, ತಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಕೊಣೆಂಯೀ, ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವಾಂಕ್ ಮಜತ್ ದಿಲ್ಯಾ ಮ್ಹಣ್ ಖಬರ್ ಮೆಳತ್ ಜಾಲ್ಯಾರ್ ಮಾತ್ರ್…” ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದಾನ್ ಕಾನ್ ಧರ್ಲೆ.

“ತುಜೆಂ ಭ್ಯೆಂ ಮ್ಹಾಕಾ ಸಮ್ಜತಾ ಇಷ್ಟಾ” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಸರ್ದಾರ್. “ತುಂ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಮತಾಚೊ ಮನಿಸ್ ಜಾಲ್ಯಾರೀ, ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವಾಂ ಖಾತಿರ್ ತುವೆಂ ತುಜಿ ಆನಿ ತುಜ್ಯಾ ಕುಟ್ಮಾಚಿ ಭದ್ರತಿ ಸಯ್ತ್ ಗುಮಾನ್ ಕರಿನಾಸ್ತಾಂ, ಕೆಲ್ಲಿಂ ಕಾಮಾಂ ಚಡಾವತ್ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್ ಭಾವಾಂಕ್ ಲಜೆಕ್ ಘಾಲುಂಕ್ ಪುರೊ. ಉಗ್ತೆಂ ನಹಿಂ ಜಾಲ್ಯಾರೀ, ಖಾಸ್ಗೆನ್ ಹಾಂವ್ ತುಕಾ ಋಣಿ ಜಾವ್ನಾಸಾಂ. ತುಜಿ ಖಬರ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಜಮೆದಾರ್ ಕಾಸೀಮಾನ್ ಸಾಂಗ್ಲಿ. ತಿ ಖಬರ್ ಸಾಂಗ್‍ಲ್ಲ್ಯಾ ವರ್ವಿಂ, ತಾಚೆರ್ ಫರ್ಮಾಯಿಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಾಯೀ ತಾಣೆಂ ನಿವಾರ್ನ್ ಘೆತ್ಲಿ.” ಅಶೆಂ ಮ್ಹಣೊನ್, ಸರ್ದಾರಾನ್, ಬೋಳೂರ್ ಠಾಣ್ಯಾಂತ್ಲ್ಯಾ ನ್ಯಾಯ್ ಸಾಲಾಂತ್ ಜಾಲ್ಲೊ ಖೆಳ್ ಆನಿ ಪ್ರತಿಫಳ್ ವಿವರ್ಸಿಲೊ.

ಹೆಂ ಸರ್ವ್ ಆಯ್ಕೊನ್, ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದ್ ಚಡ್ ಆನಿ ಚಡ್ ವಿಜ್ಮಿತ್ ಪಾವ್ಲೊ.

“ನಿಜಾಯ್ಕೀ, ಸರ್ದಾರ್ ಸಾಹೇಬ್” ಮ್ಹಣಾಲೊ ತೊ. “ತುಮ್ಚ್ಯಾ ವಳ್ಕಿಂತ್, ಆನಿ ಮ್ಹಜೆ ಥಂಯ್ ತುಮಿ ದಾಕಯಿಲ್ಲ್ಯಾ ವಿಶ್ವಾಸಾಂತ್ ಹಾಂವ್ ಭಾಗಿ. ಮ್ಹಜೆ ಥಂಯ್ ಆನಿ ಮ್ಹಜೆ ವರ್ವಿಂ ತುಮ್ಚೊ ವಿಶ್ವಾಸ್ ವ್ಯರ್ಥ್ ಜಾಂವ್ಚೊ ನಾ. ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಲ್ಹಾನ್ ಕಾಮಾಂ ಥಂಯ್ ತುಮಿ ಶಿಫಾರಸ್ ಉಚಾರ್‌ಲ್ಲಿಚ್ ಮ್ಹಜೆಂ ಏಕ್ ವರ್ತೆಂ ಇನಾಮ್ ಮ್ಹಣ್ ಹಾಂವ್ ಸಮ್ಜತಾಂ.”

“ಜಾತಿಚೆಂ ನೀಬ್ ಕಾಣ್ಗೆವ್ನ್ ಉಲಂವ್ಚೆಂ ಜಾಲ್ಯಾರ್…” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಸರ್ದಾರ್. “ಸುಣ್ಯಾಕ್ ಸುಣೆಂ ದುಸ್ಮಾನ್ ಆನಿ ಜಾತಿಕ್ ಜಾತ್ ದುಸ್ಮಾನ್ ಮ್ಹಳ್ಳಿ ಮ್ಹಣ್ಣಿ ಆಮ್ಕಾಂ ಚಡ್ ಲಾಗು ಜಾತಾ. ಮ್ಹಜ್ಯಾಚ್ ಜಿಣಿಯೆಂತ್ ತಶೆಂ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಸಮಾಜೆಚ್ಯಾ ಕಾಣಿಯೆಂತ್ ಹೆಂ ನಿದರ್ಶನ್ ಮೆಳ್ಳಾಂ. ತಶೆಂ ಆಸ್ತಾಂ, ಪರ್ಕಿ ಜಾತಿಚ್ಯಾ ತುವೆಂ, ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಜಾತಿಂಚ್ಯಾಂ ಖಾತಿರ್ ಕಾಡ್ಚಿ ಮ್ಹಿನತ್ ಹಾಂವೆಂ ಮಾಂದಿನಾಸ್ತಾಂ ಕಶೆಂ ರಾವ್ಯೆತ್?”

“ಸರ್ದಾರ್, ಹಾಂವ್ ನಾಂವಾನ್ ಮುಸ್ಲಿಮ್, ಪುಣ್ ಚಾಲ್ ಚಮ್ಕಣೆಂತ್ ಆನಿ ಸಮ್ಜಣೆಂತ್ ಹಾಂವ್‍ಯೀ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್. ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಆವಯ್ಚೆಂ ಕುಳಾರ್ ಅರ್ಕುಳಾಂತ್. ಭುರ್ಗೊ ಹಾಂವ್ ಆಸ್ತಾನಾ ಥಂಯ್ಚ್ ಹಾಂವ್ ವ್ಹಡ್ ಜಾಲ್ಲೊಂ. ಫಿಂರ್ಗಿಪೆಟ್ ತುಮ್ಚ್ಯಾ ಇಗರ್ಜೆ (ಕೊವೆಂತಾ) ಲಾಗಿಂ ಆಸ್ಚ್ಯಾ ಇನ್ನೊಳೆ ಕಡ್ವಾಕ್, ಮ್ಹಜೊ ಮಾವ್ಳೊ ದೊಣ್ಕಾರ್ ಜಾವ್ನಾಸ್‍ಲ್ಲೊ. ಒಮ್ಜೂರ್ ತುಮ್ಚೊ ಗುರು ಜಾವ್ನಾಸ್‍ಲ್ಲ್ಯಾ ಪಾದ್ರ್ ಮನ್ವೆಲ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಗೋಮ್ಸ್ ಲೂತೆಲಿಮಾಕ್ ಏಕ್ ಪಾವ್ಟಿಂ ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಮಾವ್ಳ್ಯಾನ್ ನ್ಹಂಯ್ತ್‍ಲ್ಯಾ ಅವ್ಗಡಾ ಥಾವ್ನ್ ಬಚಾವ್ ಕೆಲ್ಲೊ ಖಂಯ್. ಹಾಂವ್ ತೆದಾಳಾ ಲ್ಹಾನ್. ಉಪ್ರಾಂತ್ ಮ್ಹಾಕಾ, ತುಮ್ಚ್ಯಾ ಪಾದ್ರ್ ಜೋಕಿಮ್ ಮನ್ವೆಲ್ ಮಿರಾಂದಾಚಿಯೀ ಬರಿ ವಳಕ್ ಜಾಲ್ಲಿ. ನಿಜಾಯ್ಕೀ ದೆವಾಚೆ ಮನಿಸ್ ತೆ. ತಸಲ್ಯಾ ಭಕ್ತಿವಂತ್ ಗುರುಂಕ್ ವಳ್ಕಲ್ಲೊ ಕೊಣೀ, ತಾಂಚ್ಯಾ ಧರ್ಮಾಕ್‍ಯೀ ಮಾನ್ ದಿತಾಲೊ.”

“ವ್ಹಯ್ – ತುವೆಂ ಸಾಂಗ್ಚೆಂ ಬರಾಬರ್.”

“ಮ್ಹಾಕಾ, ತಶೆಂ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾನ್ ಚಡಾವತ್ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವಾಂ ಥಂಯ್ ಮಯ್ಪಾಸ್. ವ್ಯಾಪಾರ್ ವಹಿವಾಟಾಂತ್, ಕೊಡಿಯಾಳ್‍ಬೈಲ್‍ಚ್ಯಾ ನಾಂವಾಡ್ದಿಕ್ ಸಾವ್ಕಾರ್ ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಕುವೆಲಿನ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಕಾಮ್, ಭಾಗ್ ಆನಿ ಹಾತ್ ದೀವ್ನ್ ವಯ್ರ್ ಹಾಡ್‍ಲ್ಲೊ. ತ್ಯಾ ಘರಾಣ್ಯಾಚೆರ್ ಅನ್ವಾರ್ ಆಯಿಲ್ಲ್ಯಾ ವೆಳಾರ್, ತಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಸಾಂದ್ಯಾಂಕ್, ಮ್ಹಜೆ ವರ್ವಿಂ ಜಾಂವ್ಚಿ ಕುಮಕ್ ಹಾಂವೆಂ ಕರಿಜಾಯಿಚ್.”

“ಇಷ್ಟಾ, ಅಲ್ಲಾ ತುಕಾ ರಾಕ್ತಲೊ. ತುಜಿ ಆಜ್ ಅಶಿ ಮ್ಹಾಕಾಯೀ ವಳಕ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ಖಾತಿರ್ ಹಾಂವ್ ಸಂತೊಸ್ ಪಾವ್ತಾಂ.”

“ಅಲ್ಲಾನ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಎದೊಳ್ ರಾಕ್ಲಾ. ಆತಾಂಚ್ಯಾ ಗೊಂದೊಳಾಂತ್ ಕೊಣೀ ಮನ್ಶ್ಯಾಚ್ಯಾ ಜಿವಾಕ್ ಮೋಲ್ ನಾ. ರಾಜ್ ಶಾಸನಾ ವರ್ವಿಂ ಹಜಾರೊಂ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್ ಜಿವಾಂಚೊ ಸಂಹಾರ್ ಆನಿ ಗೋಳ್ ಜಾತಾನಾ, ಹೆರ್ ಚಿಲ್ಲರ್ – ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವಾಂಕ್ ಕುಮಕ್ ಕೆಲ್ಲ್ಯಾ ಬದ್ಲಾಮಾಚ್ಯಾ – ಕಾರಣಾಂ ಖಾತಿರ್ ಮುಸ್ಲಿಮ್‍ಯೀ ಮೊರ್ತಾತ್!”

“ತೆಂಯೀ ಹಾಂವ್ ಜಾಣಾಂ ಹಸ್ಸನ್ ಸಾಹೇಬ್…”

“ಥೊಡ್ಯಾಚ್ ಹಫ್ತ್ಯಾಂ ಆದಿಂ…” ಮುಂದರ್ಸುನ್ ಗೆಲೊ ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದ್, ಖಂತಿನ್. “ಸರ್ಕಾರಾಚೆರ್ ಉಪ್ರಾಟ್ಲೆ ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾ ದುಬಾವಾಚೆರ್, ಮಂಗ್ಳುರ್ ಘಡಾಂತ್ಲ್ಯಾ ರಿಸಾಲಾಂ ಪಯ್ಕಿ ಚಾಳಿಸ್ ಜವಾನಾಂಕ್ ಈದ್ಗಾ ಗುಡ್ಯಾರ್ ಫಾಶೆಕ್ ಚಡಯಿಲ್ಲೆ.”

“ಹಾಂವೆಂ ಆಯ್ಕಲಾಂ. ತ್ಯಾ ವೆಳಾರ್ ಹಾಂವ್ ಹಾಂಗಾಸರ್ ನಾತ್‍ಲ್ಲೊಂ.”

“ತಶೆಂ ಗಳ್ಪಾಸಾಂತ್ ಉಮ್ಕಳಾವ್ನ್ ಮಾರ್‌ಲ್ಲ್ಯಾಂ ಪಯ್ಕಿ ರುಸ್ತುಮ್ ಅಲಿ ಬೇಗ್ ಮ್ಹಳ್ಳೊ ಎಕ್ಲೊ ಖಿಲ್ಲೆದಾರ್ ಆಸ್‍ಲ್ಲೊ…”

“ರಾವ್!” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್. “ರುಸ್ತುಮ್ ಅಲಿ ಬೇಗ್! ತಾಕಾ ಖಿಲ್ಲೆದಾರ್ ಮ್ಹಣ್ ನಮಿಯಾರ್ನ್ ಮಂಗ್ಳುರ್ ಮಾಗಣ್ಯಾಕ್ ಧಾಡ್ಚ್ಯಾ ಆದಿಂ, ಸಿರಿರಂಗಪಟ್ಣಾಂತ್ ತೊ ಆಸ್‍ಲ್ಲೊ. ಆಮಿ ಬರೆ ಈಷ್ಟ್ ಜಾವ್ನಾಸ್‍ಲ್ಲ್ಯಾಂವ್. ತೊ ಮೆಲಾ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಹಾಂವೆಂ ಆಯ್ಕಲ್ಲೆಂ. ಕಸೊ ಮೆಲಾ ಮ್ಹಳ್ಳಿ ಖಬರ್ ಮಾತ್ರ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಕೊಣೆಂಯೀ ಸಾಂಗೊಂಕ್ ನಾ. ತರ್…”

“ತಿ ಕಾಣಿ ಲಾಂಬ್ ಆಸಾ ಸಾಹೇಬ್. ಅಲ್ಲಾನ್ ಆಮ್ಕಾಂ ಫಾವೊ ಕೆಲ್ಯಾರ್, ತಿ ಕಾಣಿ ಹಾಂವ್ ಆನ್ಯೇಕ್ ಪಾವ್ಟಿಂ ಸಾಂಗ್ತಾಂ.” ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದಾಚೊ ತಾಳೊ ಭರೊನ್ ಆಯ್ಲೊ… “ರುಸ್ತುಮ್ ಅಲಿ ಬೇಗ್…”

“ಕಿತೆಂ?”

“ತೊ ಮ್ಹಜೊ ಮಿವ್ಣೊ. ಎಕಾ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್ ಇಷ್ಟಾ ಖಾತಿರ್ ತಾಣೆಂ ಪ್ರಾಣ್ ದಿಲೊ. ಆಬ್ಳೆ, ಹಾಂವೆಂ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವಾಂಕ್ ಗುಪಿತ್ ಕುಮಕ್ ದೀಂವ್ಕ್, ತೆಂಯೀ ಏಕ್ ಕಾರಣ್ ಜಾವ್ನಾಸಾ!”

ಕಿತೆಂ ಮ್ಹಣ್ಚೆಂ ಮ್ಹಣ್ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ಕ್ ಘಡಿಭರ್ ಸಮ್ಜಲೆಂನಾ. ಉಪ್ರಾಂತ್, “ಭಾಯೀ” ಮ್ಹಣಾಲೊ ತೊ, ಹಸ್ಸನಾಚ್ಯಾ ಭುಜಾರ್ ಹಾತ್ ತೆಂಕುನ್. “ಸಮ್ಜಲೆಂ. ಪಯ್ಲೆಂ, ದೊಗಿ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್ ಸ್ತ್ರೀಯೊ ತುಮ್ಗೆರ್ ರಾವ್ತಾತ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಆಯ್ಕೊನ್, ಘಡಿಭರ್ ಹಾಂವೆಂ ದುಬಾವ್ ಚಿಂತ್‍ಲ್ಲೊ. ತ್ಯಾ ಖಾತಿರ್ ಹಾಂವ್ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ್ ಪಾವ್ತಾಂ. ಹ್ಯಾ ಫುಡೆಂ, ತುಜ್ಯಾ ಸುಖಾ ದುಖಾಂತ್ ಹಾಂವ್‍ಯೀ ಎಕ್ಲೊ ಲ್ಹಾನ್ ವಾಂಟೆಲಿ ಮ್ಹಣ್ ತುವೆಂ ಜಾಣಾಂ ಜಾಯ್ಜಾಯ್.”

“ಧನ್ಯ! ಸರ್ದಾರ್ ಸಾಹೇಬ್, ಹಾಂವ್ ಧನ್ಯ! ಏಸು ಹೋ ಅಕ್ಬರ್!” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದ್, ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ಚೊ ಹಾತ್ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಕಪಾಲಾಕ್ ತೆಂಕುನ್. “ತುಮಿ ವಿಜ್ಮಿತ್ ಪಾಂವ್ಚಿ ಗರ್ಜ್ ನಾ. ತುಮ್ಚ್ಯಾ ಗುರುಂಚ್ಯಾ ವಳ್ಕಿನ್ ಆನಿ ಆಯ್ಲೆವಾರ್ ವೆರೊನಾಬಿ ಮೇಮ್‍ಸಾಬ್ ಆನಿ ತಿಚ್ಯಾ ಭಯ್ಣಿಚ್ಯಾ ಪ್ರಯತ್ನಾನ್, ಆಮಿ ತುಮ್ಚೆಂ ಶಾಸ್ತ್ರ್ ಶಿಕ್ಲ್ಯಾಂವ್, ಆನಿ ತುಮ್ಚೆಪರಿಂಚ್ ಉಲಯ್ತಾಂವ್ ಆನಿ ಜಿಯೆತಾಂವ್.”

ಹೆಂ ಆಯ್ಕೊನ್ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಂವ್ಕ್ ಚಡ್ ಸಂತೊಸ್ ಜಾಲೊ. ಕಸಲಿ ಪುಣೀ ಜಾಪ್ ದೀಂವ್ಕ್ ತೊ ಚಿಂತಾನಾ, ಆವರಾ ಭಾಯ್ಲ್ಯಾನ್ ಸ್ತ್ರೀಯಾಂಚೊ ತಾಳೊ, ಹಾಳ್ವಾಯೆನ್ ಆಯ್ಕಲೊ. ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದ್ ಉಟೊನ್ ತೆವ್ಶಿನ್ ವೆತಾನಾ, “ಉಲವ್ನ್ಂಚ್ ಬಸ್ಲ್ಯಾತ್, ಕಾಂಯ್ ಉಪಾಹಾರ್ ಕರ್ಚಿ ಖಬರ್ ನಾ” ಮ್ಹಣ್ಚೆಂ ಆಯ್ಕಲೆಂ.

“ತಸಲೊ ಉಗ್ಡಾಸ್, ಸ್ತ್ರೀಯಾಂಚೆಂ ದೆಣೆಂ” ಹಾಸ್ಲೊ ತೊ. “ಹಾಡ್ನ್ ಯೆಯಾ ಭಿತರ್.”

ಆಂಗ್‍ಭರ್ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಸ್ತ್ರೀಯಾಂಪರಿಂ ನ್ಹೆಸೊನ್, ಮುಖಮಳಾಚೆರ್ ರಶೀಮಾಚೆಂ ಆಯ್ಲಾನ್ ಆನಿ ದೋನ್ ಗೊಬ್ಳೆ, ದುಸ್ರ್ಯಾಚ್ಯಾ ಹಾತಾಂತ್, ಫೊಡಿ ಕೆಲ್ಲ್ಯಾ ಫಳ್ ವಸ್ತುಂಚಿ ಆವರಣ್ ದೆಂವಯಿಲ್ಲ್ಯೊ ಸ್ತ್ರೀಯೊ ಫುಡೆಂ ಆಯ್ಲ್ಯೊ. ಎಕ್ಲ್ಯಾಚ್ಯಾ ಹಾತಾಂತ್ ಶರ್ಬತಾಚಿ ವಾಟ್ಲಿ ಆಸ್‍ಲ್ಲಿ. ದೊಗಾಂಯ್ಚ್ಯಾ ಹಾತಾಂತ್ಲಿ ಸಾಹೆತ್, ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದಾನ್ ಘೆವ್ನ್ ಲಾಗ್ಶಿಲ್ಯಾ ಬಾಂಕುಲಾರ್ ದವರ್ಲಿ.

“ಆತಾಂ…” ಮ್ಹಣಾಲೊ ತೊ ಅಮೃಕೊ ಹಾಸೊನ್. “ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಸ್ತ್ರೀಯಾಂಪರಿಂ ತುಮಿ ನ್ಹೆಸ್ಲ್ಯಾತ್ ಖರಿಂ, ಪುಣ್ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್ ಸ್ತ್ರೀಯಾಂಪರಿಂ ಚಲಜಾಯ್. ಮುಖಮಳಾಂ ಲಿಪಂವ್ಚಿ ಗರ್ಜ್ ಹಾಂಗಾಸರ್ ನಾ.”

ಫುಡೆಂ ಆಸ್‍ಲ್ಲ್ಯಾನ್ ಆಪ್ಲೆಂ ಮುಖಾವರಣ್, ಮಾತ್ಯಾರ್ ಪಾಟಿಂ ಪರ್ತಿಲೆಂ. ಮಧ್ಯಮ್ ಪ್ರಾಯೆಚಿ, ಸುಂದರ್ ತಶೆಂ ಬರಿ ಕುಳಿ ಪಾಚಾರ್ಚಿ ಸ್ತ್ರೀ.

“ಮ್ಹಜಿ ಸ್ತ್ರೀ – ಫರೀದಾ” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದ್. “ಫರೀದಾ, ಆಬ್ಳೆ, ಆಮಿ ಕೆದಾಳಾಯೀ ಖಬರ್ ಆಯ್ಕತಾಲ್ಯಾಂವ್ ಜೊಚ್ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್.”

“ಸರ್ದಾರ್ ಸಾಹೇಬ್, ಆಮ್ಚೊ ಸಲಾಮ್ ಆನಿ ಸ್ವಾಗತ್” ಮ್ಹಣಾಲಿ ಫರೀದಾ ಬೀಬಿ, ಆಪ್ಲೆ ಹಾತ್, ಕಪಾಲಾಚೆರ್ ದೊಡುನ್. ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ನ್, ಜೀಬ್ ಪರ್ತನಾತ್ಲ್ಯಾರೀ, ಅಮೃಕೊ ಹಾಸೊನ್ ಸಲಾಮ್ ತಸೊಚ್ ಪಾಟಿಂ ದಿಲೊ.

“ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಸರ್ದಾರಾಕ್, ಮ್ಹಜೊಯೀ ಸಲಾಮ್!” ಮ್ಹಣಾಲಿ ದುಸ್ರಿ. ತಿಣೆಂಯೀ ಮುಖಾವರಣ್ ಪರ್ತಿಲೆಂ – ಇಜಾಬೆಲ್ ತೆರೆಜ್! ಮಾಣ್ಸುಗೆಚೆಂ, ಮಿರಿಯಾಳೆಂ ತೆಂ ನ್ಹೆಸಣ್, ಕುವೆಲ್ ಭಯ್ಣಿಂಕ್ ವೊಂಬಲ್ಲೆಪರಿಂ ಹಿಕಾಯೀ ಭೋವ್ ಸೊಭ್ತಾಲೆಂ.

ತಿತ್ಲ್ಯಾರ್, ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದ್ ತೆವ್ಶಿನ್ ಪಳೆವ್ನ್, “ಆಬ್ಳೆ ಆಮ್ಚೊ ಚಾಂದ್ – ಆಮ್ಚಿ ಧುವ್!” ಮ್ಹಣ್ತಾನಾ, ಚಡುಣೆಂ ದೋನ್ ವರ್ಸಾಂಚೆಂ ಮಾಣ್ಕುಳೆಂ ಆಂಜ್ ಭುರ್ಗೆಂ “ಅಬ್ಬಾ” ಮ್ಹಣೊನ್ ಧಾಂವೊನ್ ಆಯ್ಲೆಂ. ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದಾನ್ ತಾಕಾ ಉಕ್ಲುನ್, ಪೊಟ್ಲುನ್ ಧರ್ನ್ ಸಬಾರ್ ಉಮೆ ದಿಲೆ. ಉಪ್ರಾಂತ್, “ಬೇಟೀ, ಪಳೆ… ಹ್ಯಾ ಸಾಯ್ಬಾಕ್ ಸಲಾಮ್ ಕರ್” ಮ್ಹಣೊನ್ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ಕ್ ದಾಕಯ್ಲೊ. ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ನ್ ಭುರ್ಗ್ಯಾಚ್ಯಾ ತಕ್ಲೆರ್ ಹಾತ್ ಪೊಶೆವ್ನ್, “ತುಜೆಂ ನಾಂವ್ ಕಿತೆಂ ಬೇಟೀ?” ವಿಚಾರ್ಲೆಂ. ಚಿಕ್ಕೆ ಪಾರ್ಕೆವ್ನ್ ಆಸ್‍ಲ್ಲ್ಯಾ ಭುರ್ಗ್ಯಾಕ್, “ಸಾಂಗ್ ಬೇಟಿ, ತುಜೆಂ ನಾಂವ್ ಸಾಂಗ್” ಮ್ಹಣ್ ಆಪುರ್ಬಾಯ್ ಕರ್ತಚ್ ಭುರ್ಗ್ಯಾನ್, ಪಾರ್ಕೆವ್ನ್‍ಶೆಂ, “ಮಿದ್ಯಮ್” ಮ್ಹಳೆಂ.

“ಮಿರಿಯಮ್!” ಅಜ್ಯಾಪ್ಲೊ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್.

“ವ್ಹಯ್, ಹ್ಯಾ ಭುರ್ಗ್ಯಾಕ್ ಆಮಿ ಮಿರಿಯಮ್ ಮ್ಹಣ್ ಆಪಯ್ತಾಂವ್. ತಾಂತುಂಯೀ ತುಮ್ಕಾಂ ಆನಿ ಆಮ್ಕಾಂ ವರ್ತೊ ಸಂಬಂಧ್ ಆಸಾ – ಕಸೊ ಮ್ಹಣ್ ಸಾಂಗ್ತಾಂ” ಮ್ಹಣೊನ್, ತ್ಯಾ ಭುರ್ಗ್ಯಾಚಿ ವಿಚಿತ್ರ್ ಕಥಾ ಹಸ್ಸನ್ ಮಹಮ್ಮದಾನ್ ಸಾಂಗೊಂಕ್ ಆರಂಭ್ಸಿಲಿ. ಮಾಡ್ತಿರಾಂಚ್ಯಾ ರಗ್ತಾಂತ್, ಆನಿ ಇಗರ್ಜಾಂ-ಬಾಂಧ್ಪಾಂಚ್ಯಾ ಭಸ್ಮಾಂತ್ ತರೀ ಭಾವಾಡ್ತಾಚೆಂ ಬಿಂ ಉರೊನ್ ಪರತ್ ಕಶೆಂ ಕಿರ್ಲತಾ ಮ್ಹಳ್ಳಿ ರುಜ್ವಾತ್ ಥಂಯ್ಸರ್ ಆಸ್‍ಲ್ಲಿ.

(ಮುಂದರುಂಕ್ ಆಸಾ)

ವಿಶೇಸ್ ಚತ್ರಾಯ್: ಹಾಂಗಾಸರ್ ಪ್ರಕಟ್ ಜಾಂವ್ಚಿ ಹಿ ‘ಸರ್ದಾರಾಂಚಿ ಸಿನೊಲ್’ ಕೃತಿ ಹರ್ಯೆಕ್ಲ್ಯಾನ್ ವಾಚ್ಯೆತ್. ಪುಣ್ ಜರ್ ಕೊಣಾಯ್ಕಿ ಹಾಂತ್ಲೊ ಖಂಯ್ಚೊಯ್ ಭಾಗ್ ಪ್ರಕಟುಂಕ್ ಜಾಯ್ ತರ್ ತ್ಯಾ ಖಾತಿರ್ ತುಮಿ ಬರ್ಪಿನಿಶಿಂ ಪರ್ವಣ್ಗಿ ಘೆಜೆ. ಗರ್ಜ್ ಆಸ್‍ಲ್ಲ್ಯಾಂನಿ donypereira@gmail.com ವಿಳಾಸಾಕ್ ಇಮೈಲ್ ಕರ್ಚೆಂ.

Send Feedback to: budkuloepaper@gmail.com
Like us at: www.facebook.com/budkulo.epaper