ಸರ್ದಾರಾಚೆಂ ಸನ್ನಿಧಾನ್ – 1: ವಿಚಿತ್ರ್ ಸ್ವಾಗತ್

ಸರ್ದಾರಾಚೆಂ ಸನ್ನಿಧಾನ್: ಅಧ್ಯಾಯ್ 1
ಬರಯ್ಣಾರ್: ವಿ.ಜೆ.ಪಿ. ಸಲ್ಡಾನ್ಹಾ (ಖಡಾಪ್)

ಪ್ರಕರಣ್ 1: ವಿಚಿತ್ರ್ ಸ್ವಾಗತ್

ಬೇಗಮೆಕ್ ಭಾಸ್ ದಿಲ್ಲೆಪರಿಂ, ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ನ್ ಆನಿ ಸರ್ದಾರ್ ಯೂಸುಫ್ ಆಲಿನ್ ಪಯ್ಯನೂರಾಕ್ ಯೇವ್ನ್, ರಹೀಮಾಕ್ ಸುಟ್ಕಾ ದಿಲ್ಲಿ ಖರೆಂ. ಪುಣ್ ದಿಲ್ಲಿ ಭಾಸ್ ಮೊಡಿನಾ ಜಾಂವ್ಕ್ ತಾಣಿಂ ತಶೆಂ ಕೆಲ್ಲೆಂ ಜಾಲ್ಯಾರೀ, ತ್ಯಾ ತರ್ನಾಟ್ಯಾಕ್ ಸುಟ್ಕಾ ದಿಲ್ಲ್ಯಾ ವರ್ವಿಂ ಹ್ಯಾ ದೊಗಾಂಯ್ಕೀ ಸಮಾಧಾನ್ ನಾತ್‍ಲ್ಲೆಂ.

ಕಿತೆಂ ಮ್ಹಳ್ಯಾರೀ ರಹೀಮ್ ಮುಕ್ತ್ ಜಾಯ್ನಾಸ್ತಾಂಚ್ ಸೈನಾಂತ್ಲೊ ಪರಾರಿ ಜಾಲ್ಲೊ. ಟಿಪ್ಪುಚ್ಯಾ ರಿಸಾಲಾಂನಿ ತಸಲ್ಯಾಂಕ್ ಪರತ್ ಸಾಂಪಡ್ಲೆಲ್ಯಾ ವೆಳಾರ್ ಫಾಶೆ ಶಿವಾಯ್ ದುಸ್ರೆಂ ಭೊಗ್ಸಾಣೆಂ ನಾತ್‍ಲ್ಲೆಂ. ಶಿಪಾಯಾಂಚಿ ಶಿಸ್ತ್ ಉರಂವ್ಚ್ಯಾ ಖಾತಿರ್ ತೊ ಕಾಯ್ದೊ ತಿತ್ಲೊ ಖಡಕ್ ಜಾವ್ನಾಸ್‍ಲ್ಲೊ.

ಪುಣ್ ಜಾಲ್ಲೆಂ ಜಾವ್ನ್ ಗೆಲ್ಲೆಂ.

ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ ಆನಿ ಸರ್ದಾರ್ ಯೂಸುಫ್ ಆಲಿ ತಾಂಚ್ಯಾ ಚತುರ್ ಧಾ ಜಣಾಂ ಶಿಪಾಯಾಂ ಸಾಂಗಾತಾ ಕೈದಿ ಮಹಮ್ಮದಾಲಿಕ್ ಘೆವ್ನ್, ಹಳ್ತಾನ್ ಘೊಡ್ಯಾಂ ಸವಾರಿ ಕರ್ನ್ ಪಟ್ಟಣಾಚಿ ವಾಟ್ ಚಮ್ಕಲೆ. ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ ಗೂಂಡ್ ಚಿಂತ್ನಾಂನಿ ತಲ್ಲೀನ್ ಜಾಲ್ಲೊ ಸಮ್ಜೊನ್ ಸರ್ದಾರ್ ಯೂಸುಫ್ ಆಲಿನ್‍ಯೀ ಮೌನ್ ಸಾಂಬಾಳ್ಳೆಂ.

ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ಕ್ ಪಾಟ್ಲಿಂ ದೋನ್ ತೀನ್ ವರ್ಸಾಂ, ದೃಶ್ಯಾಂ ಪಾಟ್ಲ್ಯಾನ್ ದೃಶ್ಯ್ ಆನಿ ಘಟನಾಂ ಪಾಟ್ಲ್ಯಾನ್ ಘಟನ್ ಮತಿಚ್ಯಾ ಪಡ್ದ್ಯಾರ್ ಖೆಳ್ತಾಲಿಂ. ತವಳ್ ತಾಣೆಂ ಹರ್ದೆಂ ದಿಲ್ಲೆ ಅಪಾಯ್, ಜಾಂವ್ ಕೆಲ್ಲಿಂ ವಿಚಿತ್ರ್ ಸಾಹಸಾಂ, ತೊ ನಿಯಾಳಿನಾತ್‍ಲ್ಲೊ; ಬಗಾರ್, ಆಗ್ನೆಸ್ ಕುಂವರ್ನಿಚೊ ಉಗ್ಡಾಸ್ ಆನಿ ತಿಚ್ಯೆ ಥಂಯ್ ತಾಕಾ ಆಸ್‍ಲ್ಲ್ಯಾ ಖಾಸ್ಗಿ ಬಾಂಧಾಚೆಂ ಕಾರಣ್ ತಾಚೆ ಥಂಯ್ ಕುಪಾಂತ್ಲೆಂ ಸುಟ್‍ಲ್ಲ್ಯಾ ಚಾಂದ್ನ್ಯಾಪರಿಂ ಜಿವಿಂ ಜಾಲ್ಲಿಂ.

ಆದ್ಲಿಂ ಸರ್ವ್ ಘಟನಾಂ ತಶಿಂ ಆಸ್ತಾನಾ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ್ ಜಾವ್ನ್ ಕಣ್ಣಾನೂರ್ ಬೇಗಮ್ ಜಹನಾರಾಚ್ಯಾ ರಾವ್ಳೆರಾಂತ್ಲ್ಯಾ ನಿಮಾಣ್ಯಾ ಥೊಡ್ಯಾ ದಿಸಾಂಚೊ ಉಗ್ಡಾಸ್ ತಾಕಾ ಆಯ್ಲೊ. ಆಗ್ನೆಸ್ ಸಿಸಿಲಿಯಾ ಥಂಯ್ಸರ್ ಚಾಕರ್ನಿಚ್ಯಾ ವೆಸಾರ್ ಆಸೊನ್, ಮಾನಿನ್ ವೆರೊನಿಕಾ ಕುವೆಲಿಚಿ ಚಾಕ್ರಿ ಕರ್ತಾಲಿ ಆನಿ ತಿಕಾ ಭುಜಾವಣ್ ದಿತಾಲಿ! ಕಸಲೊ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ್ ಆನಿ ಕಸಲೊ ಮಯ್ಪಾಸ್!

ನಿಮಾಣ್ಯಾ ಘಡ್ಯೆ, ಶಿಪಾಯಾಂಚ್ಯಾ ಹಾತಾಂತ್ ಸಾಂಪ್ಡೊಂಕ್ ಭೋವ್ ಲಾಗಿಂ ತೊ ಆಸ್ತಾನಾ, ಆನಿ ತೆ ಶಿಪಾಯ್, ನಿರಾಯುಧ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ತಾಕಾ ಚೊಬ್ಕೊ ಮಾರುಂಕ್ ಧಾಂವೊನ್ ಯೆತಾನಾ, ಆಗ್ನೆಸ್ ಕುಂವರ್ನಿನ್ ತಲ್ವಾರ್ ವಿಂಚ್ಚ್ಯಾ ನಿಬಾನ್ ಬಾಗೊನ್ ತಾಂಕಾಂ ಅಡ್ಕಳ್ ಕೆಲ್ಲ್ಯಾನ್ ತೊ ಸಾಲ್ವಾರ್ ಜಾಲ್ಲೊ…

ಆನಿ ಆತಾಂ, ಸಿನೊಲೆಚ್ಯಾ ಅರ್ಲುಕೆಚೆಂ ಅರ್ಧ್‍ಯೀ ಪಾವ್ಲಾಂ – ಸುರಕ್ಷಿತ್ ಜಾಲಾಂ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ವೆರೊನಿಕಾನ್ – ತಿಚೆಚ್ ಕಡೆನ್! ಜಾವ್ಯೆತ್‍ಗೀ ಹಿ ವಿಧಿಚೊ ಖೆಳ್ ಮ್ಹಣ್ಚಿ ತಿ ದೆವಾಚಿ ಮಾಂಡಾವಳ್..?

“ಸರ್ದಾರ್ ಭಾಯೀ…”

ಸರ್ದಾರ್ ಯೂಸುಫ್ ತಾಕಾ ಆಪಯ್ತಾಲೊ.

“ಕಿತೆಂ ಭಾಯೀ?”

“ಕಾಲ್ ಆಮಿ ಭಾಯ್ರ್ ಸರ್‌ಲ್ಲ್ಯಾ ತವಳ್ ಥಾವ್ನ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಥೊಡಿಂ ಚಿಂತ್ನಾಂ ಧೊಸ್ತಾತ್. ಎದೊಳ್ ರಾವ್ಲೊಂ. ತುಂ ತುಜ್ಯಾಚ್ ಚಿಂತ್ನಾಂನಿ ಮೌನ್ ಆಸ್‍ಲ್ಲೊಯ್.”

“ವ್ಹಯ್” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್. ಹಾಂವ್ ಕಿತೆಂಗೀ ಚಿಂತುನ್ ಆಸ್‍ಲ್ಲೊಂ. ಮಾಫ್ ಕರ್. ಕಸಲಿಂ ತಿಂ ಚಿಂತ್ನಾಂ ತುಕಾ ಧೊಸ್ತಾತ್?” ವಿಚಾರ್ಲೆಂ ತಾಣೆಂ.

ಶಿಪಾಯ್, ಕೈದ್ಯಾ ಸಾಂಗಾತಾ ಚಿಕ್ಕೆ ಮುಖಾರ್ ವೆತಾನಾ ಸರ್ದಾರ್ ದೊಗೀ ಚಿಕ್ಕೆ ಪಾಟಿಂ ರಾವೊನ್ ಸವ್ಕಾಸ್ ಜಾಲೆ.

“ದುಸ್ರೆಂ ಕಾಂಯ್ ನಹಿಂ” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಸರ್ದಾರ್ ಯೂಸುಫ್. “ತಿ ತ್ಯಾ ರಹೀಮಾಚಿ ಖಬರ್.”

“ಕಿತೆಂ?”

“ತಾಕಾ ಆಮಿ ಸುಟ್ಕಾ ದಿಲ್ಲ್ಯಾನ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಸಮಾಧಾನ್ ಭೊಗನಾ.”

“ತಶಿ ಆಮಿ ಭಾಸ್ ದಿಲ್ಲಿ…”

“ತೆಂ ಬರಾಬರ್, ಪುಣ್ ತೊ ಸೈನ್ ಸಾಂಡ್‍ಲ್ಲೊ ಅಪರಾಧಿ. ಆನಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ್ ಜಾವ್ನ್…”

“ಪ್ರತ್ಯೇಕ್ ಜಾವ್ನ್, ತುಜೊ ಜೀವ್ ಕಾಡುಂಕ್ ಪ್ರಯತ್ನ್ ಕೆಲ್ಲೊ ಖುನಿಗಾರ್ ತೊ.”

“ವ್ಹಡ್ ನಹಿಂ ಭಾಯೀ. ತಾಣೆಂ ಮ್ಹಜೊ ಜೀವ್ ಕಾಡುಂಕ್ ನಾ, ಆನಿ ಆಮ್ಚೆಂ ಕಾಮ್‍ಯೀ ಜಾಲೆಂ.”

“ತೆಂ ವ್ಹಯ್. ಪುಣ್ ಮ್ಹಜಿ ಕಂಪ್ಣಿ ಸಾಂಡುನ್ ಪರಾರಿ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ಗ್ರಾಯ್ಕಾಚಿ ವರ್ದಿ ಬಾದಶಹಾ ವಿಚಾರಿತ್ ಜಾಲ್ಯಾರ್?”

“ತೊ ವಿಚಾರಿಸೊ ನಾ ಮ್ಹಣ್ ಪಾತ್ಯೆಯಾಂ” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್, ಇಷ್ಟಾಕ್ ಧಯ್ರ್ ದಿಂವ್ಚ್ಯಾ ಅಪೇಕ್ಷೆನ್. “ಪಾಟಿಂ ಗೆಲ್ಲ್ಯಾ ಫರಾಚ್, ತುಜ್ಯಾ ಕಂಪ್ಣೆಂತ್ ಜಣಾಕ್ ಜಣ್ ಭರ್ತಿ ಕರ್.”

“ತಶೆಂಚ್ ಕರ್ತಾಂ” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಯೂಸುಫ್ ಆಲಿ, ಚಿಕ್ಕೆ ಅಪಧಯ್ರಾನ್. “ಪುಣ್ ಕಿತ್ಯಾಕ್‍ಗೀ, ಹೆಂ ಚಿಂತಾನಾ ಮ್ಹಾಕಾ ಥೊಡ್ಯಾ ಅಪಾಯಾಚ್ಯಾ ಸಂಭವಾಚೆಂ ಧ್ಯಾನ್ ಜಾತಾ.”

“ಆಮ್ಚಿ ಜಿಣಿಂಚ್ ತಶಿ ಭಾಯೀ” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್. ಸರ್ದಾರ್ ಯೂಸುಫಾಚಿ ಭಿರಾಂತ್ ತಾಕಾ ಸಮ್ಜತಾಲಿ. ಸೈನಾಂತ್ಲೊ ಪರಾರಿ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ಮನ್ಶ್ಯಾಕ್ ಹಾತಾಕ್ ಮೆಳ್ಳ್ಯಾ ಉಪ್ರಾಂತ್‍ಯೀ ಸೊಡ್ಲಾ ಮ್ಹಣ್ ಟಿಪ್ಪುಕ್ ಸಮ್ಜಲ್ಯಾರ್ ವಾಂಚ್ ನಾತ್‍ಲ್ಲಿ.

ತ್ಯಾ ಶಿವಾಯ್ ರಹೀಮ್ ಭಾಯ್ರ್ ಉರ್‌ಲ್ಲ್ಯಾ ವರ್ವಿಂ, ಆಪ್ಣೆಂ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವಾಂಕ್ ಆನಿ ‘ರಾಜ್‍ದ್ರೋಹಿಂ’ಕ್ ಮಜತ್ ದಿಂವ್ಚಿ ಖಬರ್‌ಯೀ ಪ್ರಗಟ್ ಜಾಂವ್ಚೊ ಅಪಾಯ್ ಆಸಾ ಮ್ಹಣ್ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ ಜಾಣಾಂಸ್‍ಲ್ಲೊ. ಪುಣ್ ತೊ ದುಬಾವ್ ತಾಣೆಂ ಗುಪಿತ್ ದವರ್ಲೊ.

“ಕಶೆಂಯೀ ಜಾಂವ್ – ತುಂ ಸಾಂಗ್ತಾಯ್ ತಶೆಂ ಜಾಂವ್” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಸರ್ದಾರ್ ಯೂಸುಫ್ ಆಲಿ, ಥೊಡ್ಯಾ ವೆಳಾನ್. “ತುಜೆ ತಸಲೆಂ ಧಯ್ರ್ ಆನಿ ಆತ್ಮ್‌ವಿಶ್ವಾಸ್ ಸಕ್ಡಾಂ ಥಂಯ್ ಆಸೊಂಕ್ ಸಾಧ್ಯ್ ನಾ. ಮಾತ್ರ್ ನಹಿಂ – ತುಜೆಪರಿಂ ಜಿಣ್ಯೆ ಕಡೆನ್ ತಶೆಂ ಮೊರ್ನಾ ಕಡೆನ್ ತಶೆಂ ಬಾದಶಹಾ ಕಡೆನ್ ಜುಗಾರ್ ಖೆಳೊಂಕ್ ಹೆರ್ ಕೊಣಾಯ್ಕೀ ಸಾಧ್ಯ್ ನಾ!”

ತಶೆಂ ತೆ ಮೌನ್ ಜಾಲೆ, ಆನಿ ಪಯ್ಣ್ ಮುಖಾರ್ಸುನ್ ಗೆಲೆ. ವಾಟೆರ್ – ತವಳ್ಚ್ಯಾ ರಿವಾಜಿ ಪರ್ಮಾಣೆಂ – ಥಂಯ್ ಹಾಂಗಾ ಮೆಳ್ಳೆಲ್ಯಾ ಛತ್ರಾಂನಿ ಫಳಾರ್ ಆನಿ ವಿಶೆವ್ ಘೆವ್ನ್ ತೆ ವಾಟ್ ಸಾರ್ತಾಲೆ.

ದುಸ್ರ್ಯಾ ದಿಸಾ, ದೊನ್ಪಾರಾಂ ಉಪ್ರಾಂತ್ ವಿಟ್ಲಾ ಸರಹದ್ದಾಕ್ ತೆ ಪಾವ್ಲೆ. ವಿಟ್ಲಾಚೊ ರಾಯ್‍ಯೀ, ಕುಂಬ್ಳಾ, ನೀಲೇಶ್ವರ್ ಆನಿ ಕಣ್ಣಾನೂರ್‍ಚ್ಯಾಂಪರಿಂಚ್, ಸಾಧ್ಯ್ ಜಾಲ್ಯಾರ್ ಟಿಪ್ಪುಚೆಂ ಪ್ರಭುತ್ವ್ ಆನಿ ಕಪ್ಪೊ ದಿಂವ್ಚಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಚುಕವ್ನ್ ಸ್ವತಂತ್ರ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ಚಿಂತ್ಚ್ಯಾಂ ಪಯ್ಕಿ ಎಕ್ಲೊ ಜಾವ್ನಾಸ್‍ಲ್ಲೊ. ತೆಂ ಜಾಣಾಂಸೊನ್, ಆನಿ ಸಾಂಗಾತಾ ಎಕ್ಲೊ ಕೈದಿಯೀ ಆಸ್‍ಲ್ಲ್ಯಾನ್, ಥಂಯ್ಸರ್ ಭೆಟ್ ದೀನಾಸ್ತಾಂ – ‘ಭಾಯ್ಲ್ಯಾಬಾರ್ ವೆಚೆಂ ಬರೆಂ ಲಾಗ್ತಾ’ ಮ್ಹಣಾಲೊ ಯೂಸುಫ್.

“ನಾ” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್. “ಆಮಿ ಹೆಣೆಂ ಪಾಶಾರ್ ಜಾತಾನಾ, ಕಳಿತ್ ಕೆಲ್ಯಾ ಶಿವಾಯ್ ಭಾಯ್ಲ್ಯಾನ್‍ಂಚ್ ಗೆಲ್ಯಾರ್ ತಾಕಾ ಸಸಾರ್ ದಿಸತ್. ರಾಂವ್ಚೆಂ ನಾಕಾ, ಪುಣ್ ಭೆಟ್ ದೀವ್ನ್ಂಚ್ ಯಾ.”

ತಶೆಂ, ದೊನ್ಪಾರಾಂ ಉಪ್ರಾಂತ್ಲ್ಯಾ ತೀನ್ ವೊರಾರ್‌ಶೆಂ, ಹಾಂಚಿ ಲ್ಹಾನ್ ಠೊಲಿ, ವಿಟ್ಲ ರಾವ್ಳೆರಾಚ್ಯಾ ಸರಹದ್ದಾ ಭಾಯ್ಲ್ಯಾ ಹೆದ್ವಾರಾ ಲಾಗಿಂ ಥಾಂಬ್ಲಿ.

ಕೋಣ್-ಕಿತೆಂ ಮ್ಹಣ್ ಸಮ್ಜವ್ನ್ ಥೊಡೊ ವೇಳ್ ಸಂಪ್ತಚ್, ಹಾಂಕಾಂ ಭಿತರ್ ಪ್ರವೇಶ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ಕಬ್ಲಾತ್ ಆಯ್ಲಿ.

ಘೊಡ್ಯಾಂಕ್, ಶಿಪಾಯಾಂಕ್ ಆನಿ ಕೈದ್ಯಾಕ್ ಭಾಯ್ಲ್ಯಾ ಆಂಗ್ಣಾಂತ್ ಸೊಡುನ್, ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ ಆನಿ ಸರ್ದಾರ್ ಯೂಸುಫ್ ಆಲಿ, ರಾವ್ಳೆರಾ ಭಿತರ್ ಪಾವ್ಲೆ. ಹಾಂಚಿ ವಾಟ್ ರಾಕೊನ್‍ಂಚ್ ಆಸ್‍ಲ್ಲೆಪರಿಂ ವಿಟ್ಲಾಚೊ ಮ್ಹಾತಾರೊ ರಾಯ್, ಆಪ್ಲ್ಯಾ ದರ್ಬಾರಾಂತ್ ಪಾಟಾರ್ ಬಸೊನ್ ಆಸ್‍ಲ್ಲೊ. ಲಾಗಿಂ ಆನಿ ಭೊಂವಾರಿಂ ಧಾ-ಚಾಳೀಸ್ ತಾಚೆ ಠೊಲಿಯೆಗಾರ್ ಆಸ್‍ಲ್ಲೆ.

ಥೊಡ್ಯಾಚ್ ದಿಸಾಂ ಆದಿಂ, ಕುಂಬ್ಳಾಚ್ಯಾ ರಾಯಾನ್ ಸ್ವಾಗತ್ ದಿಲ್ಲ್ಯಾಚ್ ಸ್ವರಾನ್ ಆನಿ ಅರ್ಧುಕುರೆ ಮರ್ಯಾದಿನ್ ವಿಟ್ಲಾಚೊ ರಾಯ್ ಉಸ್ಮಡೊನ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಪರಿಂ ಉಲಯ್ತಾಲೊ!

ಅಶೆಂ, ಭೆಟೆಚಿಂ ರಾಯಾಳ್ ವಂದನಾಂ ಅದಲ್ ಬದಲ್ ಜಾವ್ನ್, ಇತರ್ ಥೊಡೆಂ ಉಲಯ್ತಾ ಪರ್ಯಾಂತ್‍ಯೀ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ ಆನಿ ಸರ್ದಾರ್ ಯೂಸುಫ್, ಉಬೆಚ್ ಆಸ್‍ಲ್ಲೆ. ತಾಂಕಾಂ ಬಸ್ಕಾ ದೀಂವ್ಕ್ ನಾ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ನ್ ಗುಮಾನ್ ಕೆಲೆಂ.

“ಆಮ್ಚೆ ಸರ್ವ್ ಪಾಳಯಗಾರ್, ವಾಟ್ಸುರ್‍ಯಾಂಕ್ ಸ್ವಾಗತ್ ಆನಿ ಸತ್ಕಾರ್ ಕರ್ಚ್ಯಾಂತ್ ನಾಂವಾಡ್ಲ್ಯಾತ್ ಮ್ಹಣ್ ಆಯ್ಕಲಾಂ ಆಮಿ” ಮ್ಹಣಾಲೊ ತೊ. “ಪುಣ್ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ್ ಬಾದಶಹಾ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಬಹಾದುರಾಚೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ತುಮ್ಚ್ಯಾ ಆಸ್ಥಾನಾಕ್ ಆಯಿಲ್ಲ್ಯಾ ವೆಳಾರ್…” ಸ್ವರ್ ತಾಣೆಂ ತೀಕ್ ಕೆಲೊ.

“ಮಾಫ್ ಕರಿಜಾಯ್ – ಮಾಫ್ ಕರಿಜಾಯ್” ಮ್ಹಣಾಲೊ ರಾಜಾ, ವೆಗಿಂ ಉಬೊ ಜಾವ್ನ್. “ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಪ್ರಾಯೆಕ್ ಆನಿ ಉಣ್ಯಾ ಉಗ್ಡಾಸಾಕ್ ಮಾತಿ ಘಾಲ್ಯಾ… ಬಸಾ, ಬಸಾ!”

ತೆ ಬಸ್ಲೆ.

“ಆನಿ ಬಾದಶಹಾಚೆಂ ಆಂವ್ದುಂಚೆಂ ತುಮ್ಚೆ ಥಾವ್ನ್ ಬಾಕಿ ಆಸ್‍ಲ್ಲೆಂ…” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಸರ್ದಾರ್ ಯೂಸುಫ್ ಆಲಿ.

“ಆಮಿ ಜಾಣಾಂವ್” ಪಿಂರ್ಗಲೊ ರಾಜಾ. ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ಚೊ ಅಧಿಕಾರ್ ಆನಿ ಧಯ್ರ್ ಪಳೆವ್ನ್ ತೊ ಚಿಕ್ಕೆ ಶೆರ್ಮೆಲ್ಲೊ. “ಪುಣ್ ತಾಂದುಳ್ ಭರ್ತಿ ನಾತ್‍ಲ್ಲ್ಯಾನ್ ಆಮಿ ಚಿಕ್ಕೆ ಪಾಟಿಂ ಜಾಲ್ಯಾಂವ್. ಹ್ಯಾ ಖಾತಿರ್ ಸುಲ್ತಾನಾನ್ ಆಮ್ಚೆರ್ ಶಿಣನಾಯೆ ಮ್ಹಣ್ ತುಮಿ ತಿಳ್ಸಿಜಾಯ್ ಮ್ಹಣ್ ಆಮಿ ಉಪ್ಕಾರ್ ಮಾಗ್ತಾಂವ್.”

“ಜಾವ್ಯೆತ್” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್. “ತುಮ್ಚೊ ತಾಂದುಳ್ ಕೆದಾಳಾ ತಯಾರ್ ಜಾಯ್ತ್?”

“ಹೆಂ, ಆನಿ ದೋನ್ ಚಂದ್ರಾಂ ಭಿತರ್ ಆಮಿ ತಯಾರ್ ಕರ್ತಾಂವ್.”

“ಬರೆಂ. ತಶೆಂ ಆಮಿ ಬಾದಶಹಾಕ್ ಸಾಂಗ್ತಾಂವ್” ಮ್ಹಳೆಂ, ಆನಿ ಹುಕುಮ್ ದಿಲಿ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ನ್: “ತ್ಯಾ ಪಯ್ಲೆಂ – ಎಕಾ ಚಂದ್ರಾನ್ (ಮಹಿನ್ಯಾನ್) ಪಟ್ಟಣಾ ಥಾವ್ನ್ ಆಮ್ಚೆ ಜವಾನ್ ಯೆತಿತ್ ಜಾಲ್ಯಾರ್, ಧಾನ್ಯೆನ್ ಆಸ್‍ಲ್ಲೆಂ ಪಾಟಿಂ ಉರ್ಲ್ಯಾರೀ ನಾಣ್ಯಾನ್ ದೆವೆಂ ಆಸ್‍ಲ್ಲೆಂ ದೀವ್ನ್ ಧಾಡ್ಯಾ. ಹೆರ್ ಪಾಳಯಗಾರಾಂಕ್‍ಯೀ ತಶಿಚ್ ಹುಕುಮ್ ಆಸಾ.”

“ಜಾ-ಜಾವ್ಯೆತ್.”

“ತರ್ ಆತಾಂ ಆಮಿ ಭಾಯ್ರ್ ಸರ್ತಾಂವ್.”

“ರಾವಾ, ರಾವಾ! ತುಮ್ಕಾಂ ಪಿಯೆಂವ್ಕ್ ಪುಣೀ…”

“ನಾಕಾ. ಭಾಯ್ರ್ ಆಸ್‍ಲ್ಲ್ಯಾ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಘೊಡ್ಯಾಂಕ್ ಥೊಡೆಂ ಉದಾಕ್ ದಿವಯ್ಲ್ಯಾರ್ ಪುರೊ, ಆನಿ ವಾಟೆಚ್ಯಾ ಖರ್ಚಾಕ್ ಥೊಡೊ ಫೊವ್, ಥೊಡೆಂ ಗೋಡ್ ಆನಿ ಬೊಂಡೆ ದಿಲ್ಯಾರ್ ಜಾಲೆಂ” ಮ್ಹಣೊನ್ ಸರ್ದಾರ್ ದೊಗೀ ಉಟ್ಲೆ.

“ನೀಜ್ ಜಾವ್ನ್… ನೀಜ್ ಜಾವ್ನ್” ಮ್ಹಣಾಲೊ ರಾಜಾ. ಸಾಂಗ್‍ಲ್ಲ್ಯೊ ವಸ್ತು ಒದಗ್ಸುಂಕ್ ಎಕಾ ಫಿಶಾಲ್ಯಾಕ್ ತಾಣೆಂ ಫರ್ಮಾಯ್ಲೆಂ.

ತೆ ಭಾಯ್ರ್ ಯೆತಚ್, ವಾಟೆಚಿ ಸರ್ಬರಾಯ್ ಆನಿ ಘೊಡ್ಯಾಂಕ್ ಉದಾಕ್ ದೀವ್ನ್ ಜಾಲ್ಲೆಂ. ತಾಣಿಂ ಪಯ್ಣ್ ಮುಖಾರ್ಸಿಲೆಂ.

ಖಂಯ್ಚ್ಯಾ ವೆಳಾರ್, ಆನಿ ಕಸಲ್ಯಾ ಪರಿಸ್ಥಿತೆಂತ್ ಜಾಲ್ಯಾರೀ, ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್, ಟಿಪ್ಪುಚೊ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಜಾವ್ನ್ ಆನಿ ತಾಚ್ಯಾ ಸರ್ಕಾರಾಂತ್ಲೊ ಹುದ್ದೆದಾರ್ ಜಾವ್ನ್ ಅಧಿಕಾರ್ ದಾಕಂವ್ಕ್ ದಾಕ್ಷೆನಾತ್‍ಲ್ಲೊ ಮ್ಹಣ್ ಥಂಯ್ಸರೀ ಸ್ಪಷ್ಟ್ ಜಾಲೆಂ.

ತೆ ಪಯ್ಣ್ ಮುಖಾರ್ಸುನ್ ಗೆಲೆ.

ತಿಸ್ರ್ಯಾ ದಿಸಾ, ಕೊಡಗಾಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಪಾಶಾರ್ ಜಾತಾನಾ, ದೊಡ್ಡ ವೀರೇಂದ್ರ ರಾಯಾಕ್ ಭೆಟ್ ದೀಜಾಯ್ ಮ್ಹಣ್ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ಕ್ ಭೊಗ್ಲೆಂ ಜಾಲ್ಯಾರೀ, ತಾಣೆಂ ತಿ ಆಲೋಚನ್ ಬದ್ಲಿ ಕೆಲಿ ಆನಿ ವಾಟ್ ಮುಂದರ್ಸಿಲಿ.

ಕಿತ್ಯಾಕ್‍ಗೀ, ಜಾತಾ ತಿತ್ಲ್ಯಾ ವೆಗಿಂ ಪಟ್ಟಣಾಕ್ ಪಾವಜಾಯ್, ಆನಿ ಟಿಪ್ಪು ಸರ್ದಾರಾಕ್ ಭೆಟೊನ್ ಫುಡೆಂಚ್ಯಾ ನಿರ್ಧಾರಾಕ್ ಯೇಜಾಯ್ ಮ್ಹಣ್ ತಾಚೆಂ ಮನ್ ಅತ್ರೆಗ್ತಾಲೆಂ.

ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನಾಚ್ಯಾ ಸರ್ಕಾರಾಂತ್ಲೊ ಹುದ್ದೊ ಸಾಂಡುನ್ ಜಾತಾ ತಿತ್ಲ್ಯಾ ವೆಗಿಂ ಪಯ್ಸ್ ಪಾವಜಾಯ್ ಮ್ಹಣ್ ತಾಕಾ ಭೊಗ್ತಾಲೆಂ. ಜಾಲ್ಯಾರೀ, ಬಂದಡ್ ಆಜೂನ್ ಚಾಲುಚ್ ಆಸ್‍ಲ್ಲ್ಯಾ ವರ್ವಿಂ, ಅಧಿಕಾರಾಚ್ಯಾ ಸ್ಥಾನಾರ್ ಆಸ್ಲ್ಯಾರ್‌ಚ್, ಸಮಾಜೆ ಖಾತಿರ್ ಆನಿ ಸಮಡ್ತಿ ಖಾತಿರ್ ಯಶಸ್ವಿ ಥರಾನ್ ವಾವುರ್ಯೆತ್ ಮ್ಹಣೊನ್ ತೊ ಜಾಣಾಂಸ್‍ಲ್ಲೊ.

ಆನ್ಯೇಕಾ ವಾಟೆನ್, ಮಂಗ್ಳುರಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಬಂಧ್ವಾಂಚಿ, ಆನಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ್ ಜಾವ್ನ್ ಮಾನಿನ್ ವೆರೊನಿಕಾ ಕುವೆಲಿಚಿ ಖಬರ್ ಕಿತೆಂ ಜಾಲಿ, ಆನಿ ದುಮ್ಗಾ ಪೀಂತ್ ಆನಿ ಸಾಂಗಾತ್ಯಾಂಚೆಂ ಕಾರ್ಬಾರ್ ಕಶೆಂ ಚಲ್ತಾ, ಆನಿ ವಿಶೇಸ್ ಜಾವ್ನ್, ಸರ್ದಾರಾಂಚ್ಯಾ ಸಿನೊಲೆಚ್ಯಾ ಅರ್ಲುಕೆಚೆಂ ಅರ್ಧ್ ಆತಾಂ ಆಗ್ನೆಸ್ ಕುಂವರ್ನಿ ಕಡೆನ್ ಪಾವ್‍ಲ್ಲ್ಯಾನ್, ತಿಚೊ ಆನಿ ತಿಚ್ಯಾ ಸಾಂಗಾತಾ ಆಪ್ಣಾಚೊಯೀ ಫುಡಾರ್ ಕಸೊ ರಾವತ್ ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾ ಚಿಂತ್ನಾಂನಿ ತಾಚ್ಯಾ ಪಾಯಾಂಕ್ ಚಕ್ರಾಂ ಆನಿ ಮತಿಕ್ ಪಾಕಾಟೆ ದಿಲ್ಲೆ.

ದುಸ್ರೆಂ ಕಾಂಯ್ ವಿಶೇಸ್ ಘಡೊಂಕ್ ನಾ ಸದ್ದ್ಯಾಕ್.

ಚವ್ತ್ಯಾ ದಿಸಾ, ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ ಆನಿ ಸರ್ದಾರ್ ಯೂಸುಫ್ ಆಲಿ, ಸಿರಿಂಗಪಟ್ಟಣಾಕ್ ಯೇವ್ನ್ ಪಾವ್ಲೆ ಮ್ಹಣ್ತಚ್, ಪಯಿಲ್ಲೆಂ ತಾಣಿಂ ಬಾದಶಹಾಕ್ ಮೆಳೊನ್ ತಾಚಿ ಹುಕುಮ್ ಘೆಂವ್ಚ್ಯಾ ಆದಿಂ ಹೆರ್ ಕಿತೆಂಚ್ ಕರುಂಕ್ ಸಾಧ್ಯ್ ನಾತ್‍ಲ್ಲೆಂ.

ರಾವ್ಳೆರಾಚ್ಯಾ ರಾಜಾಂಗಣಾಂತ್ ತಾಣಿಂ ಶಿಪಾಯಾಂಕ್ ರಾವಯ್ಲೆ. ಗಳೊನ್ ನಿತ್ರಾಣ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ, ನಾರಾಚ್ಯಾ ದೊರಿಯಾಂನಿ ಬಾಂಧುನ್ ಫಿಚಾರ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ಮಹಮ್ಮದಾಲಿಕ್‍ಯೀ ತಾಣಿಂ ಶಿಪಾಯಾಂ ಸಾಂಗಾತಾ ಭಾಯ್ರ್ ಸೊಡ್ಲೊ.

ರಾವ್ಳೆರಾಚ್ಯಾ ಮಹಾದ್ವಾರಾ ಕಡೆನ್ ವಚೊನ್ ಖಬರ್ ಘೆತಚ್, ಟಿಪ್ಪು ಸರ್ದಾರ್, ಶೆಳ್ ಜಾವ್ನ್ ಚಿಕ್ಕೆ ಅಸ್ವಸ್ಥ್ ಆಸ್‍ಲ್ಲ್ಯಾ ವರ್ವಿಂ, ಭಿತರ್ ವಿಶೆವ್ ಘೆತಾ ಮ್ಹಣ್ ಕಳೊನ್ ಆಯ್ಲೆಂ.

“ಆಜ್ ಬಾದಶಹಾ ಕೊಣಾಕ್‍ಚ್ ಭೆಟ್ ದೀನಾಂತ್!” ಮ್ಹಣಾಲೊ ರಾಕ್ವಲಿ. ತೊ ನವೊಚ್ ಜಾವ್ನಾಸ್‍ಲ್ಲೊ. ಹಾಂಚಿ ತಾಕಾ ವಳಕ್ ನಾತ್‍ಲ್ಲ್ಯಾನ್ ತಾಚೆಂ ದರ್ಬಾರ್‌ಯೀ ಚಿಕ್ಕೆ ಗರಮ್‍ಂಚ್ ಆಸ್‍ಲ್ಲೆಂ. ತಾಚ್ಯಾ ಸಾಂಗಾತಾ ಆಸ್‍ಲ್ಲೆ ಜವಾನ್‍ಯೀ ನವೆಚ್ ಜಾವ್ನಾಸ್‍ಲ್ಲೆ.

“ತಾಣಿಂ ಭೆಟ್ ದೀಜಾಯಿಚ್ ಮ್ಹಣ್ ಆಮಿ ಜಬರ್ದಸ್ತಿ ಕರಿನಾಂವ್” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ ಚಿಕ್ಕೆ ಗರಮ್ ಜಾವ್ನ್. “ಪುಣ್ ಆಮಿ ಆಯ್ಲ್ಯಾಂವ್ ಆನಿ ಬಾದಶಹಾಚ್ಯಾ ಹುಕ್ಮೆಕ್ ಖಾಲ್ ಜಾವ್ನ್ ರಾಕ್ತಾಂವ್ ಮ್ಹಣ್ ಭಿತರ್ ಖಬರ್ ಧಾಡ್.”

“ಕೋಣ್ ತುಮಿ?”

“ಹಾಂವ್ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್, ಆನಿ ಮ್ಹಜೊ ಸಾಂಗಾತಿ ವರ್ತವ್ತಾ, ಸರ್ದಾರ್ ಯೂಸುಫ್ ಆಲಿ.

“ಸ-ಸರ್ದಾರ್ ಸಿ-ಸಿಮಾಂವ್!” ರಾಕ್ವಲಿ ದಾರ್‌ವಾನ್ ದೊಡ್ಲೊ. ತೆಂ ನಾಂವ್ ಆಯ್ಕೊನ್ ಜಾಣಾಂಸ್‍ಲ್ಲೊ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಸಮ್ಜಲೆಂ. “ಸ-ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್!” ಹಾಂಕ್ರೆಲೊ ತೊ ಅಜ್ಯಾಪ್ ಜಾವ್ನ್ ಆನಿ, “ಸ್ಸ-ಸಲಾಮ್ ಹುಜೂರ್!” ಮ್ಹಣಾಲೊ.

“ಅಲೆಕುಂ ಸಲಾಂ!” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ ಚಿಕ್ಕೆ ವಿರಾರ್ ಜಾವ್ನ್. “ಕಿತೆಂ ಖಬರ್ ಧಾಡ್ತಾಯ್‍ಗೀ?”

“ಜರೂರ್ ಧಾಡ್ತಾಂ, ಹುಜೂರ್!” ಮ್ಹಣಾಲೊ ದಾರ್‌ವಾನ್ ವ್ಹಡಾ ಮರ್ಯಾದಿನ್. ಉಪ್ರಾಂತ್ ತೊ ದೆಗೆಕ್ ಸರೊನ್ ಮಾನ್ ಬಾಗೊನ್ ರಾವ್ಲೊ.

ಸರ್ದಾರ್ ದೊಗೀ ದಾರಾ ಭಿತರ್ ಸರೊನ್ ರಾವ್ಲೆ.

ಭಿತರ್ ಗೆಲ್ಲೊ ದಾರ್‌ವಾನ್ ಥೊಡ್ಯಾಚ್ ವೆಳಾನ್ ದರ್ವಡೊನ್ ಭಾಯ್ರ್ ಆಯ್ಲೊ.

“ಬಾದಶಹಾ ತುಮ್ಕಾಂ ರಾಕ್ತಾತ್” ಮ್ಹಣಾಲೊ ತೊ. “ಭೆಟ್ವಳೆಚ್ಯಾ ಕಮ್ರಾಂತ್ ತೆ ಆಸಾತ್.”

ತಾಚೊ ಉಪ್ಕಾರ್ ಮಾಂದುನ್ ಸರ್ದಾರ್ ದೊಗೀ ಭಿತರ್ ಗೆಲೆ. ಭಾಯ್ರ್ ರಾವ್ಳೆರಾ ಭೊಂವಾರ್ ಹರ್ಶೆಂಚೆಪರಿಂ ಆವಾಜ್ ಜಾಂವ್ ಜಾಗ್‍ಮಾಗ್ ನಾತ್‍ಲ್ಲಿ. ಎಕಾಮೆಕಾ ತಾಣಿಂ ದಿಷ್ಟಿ ಅದ್ಲಿಬದ್ಲಿ ಮಾತ್ರ್ ಕೆಲ್ಯೊ. ಪುಣ್ ತೆ ಉಲಂವ್ಕ್ ನಾಂತ್. ಆಪಾಪ್ಲಿಂ ಚಿಂತ್ನಾಂ ತಾಂಕಾಂ ಕಾಂತಯ್ತಾಲಿಂ.

ಬಾದಶಹಾಚ್ಯಾ ಭೆಟ್ವಳೆಚ್ಯಾ ಕಮ್ರಾಚ್ಯಾ ದಾರಾರ್ ತೆ ಪಾವ್ಲೆ. ಹರ್ಶೆಂ ಥಂಯ್ಸರ್ ಆಸ್ಚ್ಯಾ ದೊಗಾಂಯೀ ಸಶಸ್ತ್ರ್ ರಾಕ್ವಲ್ಯಾಂಚಿ ಝಳಕ್ ನಾತ್‍ಲ್ಲಿ. ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ ಆನಿ ಸರ್ದಾರ್ ಯೂಸುಫ್ ದೊಗೀ ಚಿಕ್ಕೆ ಕಾವ್ಜೆಲೆ ಆನಿ ದಾರಾರ್ ರಾವ್ಲೆ.

“ಅಲ್ಲಾ, ಹೋ ಅಕ್ಬರ್!”

ಸಟ್ಟ್ ಕರ್ನ್ ಮುಖ್ಲ್ಯಾನ್, ಪಾಟ್ಲ್ಯಾನ್, ದಾವ್ಯಾನ್ ಆನಿ ಉಜ್ವ್ಯಾನ್ ಧಾ-ಬಾರಾ ರಾವ್ಳೆರಾಚ್ಯಾ ಶಿಪಾಯಾಂನಿ ತಲ್ವಾರಿ ಆನಿ ಭಾಲೆ ಝಳ್ಕಾವ್ನ್ ತಾಂಕಾಂ ವೆಡೊ ಘಾಲೊ.

“ತುಮ್ಚಿಂ ಹಾತೆರಾಂ ಸಕಯ್ಲ್ ಉಡಯಾ!” ತಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಮುಖೆಲ್ಯಾಪರಿಂ ದಿಸ್ಚ್ಯಾ ಎಕ್ಲ್ಯಾನ್ ಹುಕುಮ್ ಉಡಯ್ಲಿಚ್: “ಬಾದಶಹಾಚ್ಯಾ ನಾಂವಾಂನ್ ಜರೂರ್!”

ಕಾಲುಬುಲೆ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ದೊಗಾಂಯೀ ಸರ್ದಾರಾಂನಿ ಆಪಾಪ್ಲ್ಯಾ ತಲ್ವಾರಿಚಿ ಕೋಶಿ ಸುಟವ್ನ್ ಸಕಯ್ಲ್ ಗಳಯ್ಲಿ. ತಶೆಂಚ್ ಕಮ್ರಾಂತ್ಲಿ ಭಾಲಿಯೀ ಸಕಯ್ಲ್ ಘಾಲಿ. ಎಕ್ಲ್ಯಾ ಶಿಪಾಯಾನ್ ತಿಂ ಹಾತೆರಾಂ ಪಾಯಾನ್ ತೆವ್ಶಿನ್ ಚಿಲ್ಲಿಲಿಂ.

ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ ಪೆದ್ರು ಪ್ರಭು ಆನಿ ಸರ್ದಾರ್ ಯೂಸುಫ್ ಆಲಿ – ದೊಗೀ ದಿಗ್ಮೂಡ್ ಆನಿ ತಟಸ್ಥ್ ಜಾಲ್ಲೆ.

ಅಸಲೊ ವಿಚಿತ್ರ್ ಸ್ವಾಗತ್ ತಾಣಿಂ ಕೆದಿಂಚ್ ಲೆಖುಂಕ್ ನಾತ್‍ಲ್ಲೊ!

(ಮುಂದರುಂಕ್ ಆಸಾ)

ವಿಶೇಸ್ ಚತ್ರಾಯ್: ಹಾಂಗಾಸರ್ ಪ್ರಕಟ್ ಜಾಂವ್ಚಿ ಹಿ ‘ಸರ್ದಾರಾಚೆಂ ಸನ್ನಿಧಾನ್’ ಕೃತಿ ಹರ್ಯೆಕ್ಲ್ಯಾನ್ ವಾಚ್ಯೆತ್. ಪುಣ್ ಜರ್ ಕೊಣಾಯ್ಕಿ ಹಾಂತ್ಲೊ ಖಂಯ್ಚೊಯ್ ಭಾಗ್ ಪ್ರಕಟುಂಕ್ ಜಾಯ್ ತರ್ ತ್ಯಾ ಖಾತಿರ್ ತುಮಿ ಬರ್ಪಿನಿಶಿಂ ಪರ್ವಣ್ಗಿ ಘೆಜೆ. ಗರ್ಜ್ ಆಸ್‍ಲ್ಲ್ಯಾಂನಿ donypereira@gmail.com ವಿಳಾಸಾಕ್ ಇಮೈಲ್ ಕರ್ಚೆಂ.

ಆಮ್ಚ್ಯಾ ವಾಟ್ಸಪ್ ಗ್ರೂಪಾಚೆಂ ಲಿಂಕ್ (Click to Join)

Send your Feedback to: budkuloepaper@gmail.com

Like us at: www.facebook.com/budkulo.epaper

Watch wonderful programs in our YouTube Channel