ಸರ್ದಾರಾಚೆಂ ಸನ್ನಿಧಾನ್ – 8: ಫುಲಯಿಲ್ಲಿ ದಾವ್ಲಿ

ಸರ್ದಾರಾಚೆಂ ಸನ್ನಿಧಾನ್: ಅಧ್ಯಾಯ್ 8
ಬರಯ್ಣಾರ್: ವಿ.ಜೆ.ಪಿ. ಸಲ್ಡಾನ್ಹಾ (ಖಡಾಪ್)

ಪ್ರಕರಣ್ 8: ಫುಲಯಿಲ್ಲಿ ದಾವ್ಲಿ

ದುಸ್ರ್ಯಾ ದಿಸಾ, ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ ಹರ್ಶೆಂಚ್ಯಾ ಪ್ರಾಸ್ ಆದಿಂಚ್ ಉಟೊನ್ ಕಾಮಾಕ್ ಲಾಗ್ಲೊ. ತಾಚ್ಯಾ ಕಂಪ್ಣೆಂತ್ಲ್ಯಾ ಸರ್ವ್ ಶಿಪಾಯಾಂಚಿ ಗೆಣ್ತಿ (ಹಾಜರಿ) ಘೆವ್ನ್ ತಾಂಕಾಂ ವೆವೆಗ್ಳಿಂ ಕಾಮಾಂ ತಾಣೆಂ ಫರ್ಮಾಯ್ಲಿಂ. ಆಳ್ಸಾಯೆನ್ ವೇಳ್ ಪಾಶಾರ್ ಕರುಂಕ್ ನಜೊ, ಬಗಾರ್ ವೆಳಾ ವೆಳಾರ್ ಶಸ್ತ್ರಾಂಚೊ ಆನಿ ಕುಸ್ತೆಚೊ ಅಭ್ಯಾಸ್ ಕರ್ನ್ ಸಜ್ಜ್ ಜಾವ್ನ್ ಆಸಜಾಯ್ ಮ್ಹಣ್ ತಾಕಿದ್ ದಿಲಿ.

ಸದಾಂಚ್ಯಾ ಸಮಯೆ ಪರ್ಮಾಣೆಂ – ಕೊಣಾಯ್ಕೀ ಕಾಂಯ್ ಕಸಲಿ ಗರ್ಜ್ ವಾ ಸಮಸ್ಯಾ ಆಸಾತ್ ಜಾಲ್ಯಾರ್ ತಾಣೆಂ ವಿಚಾರ್ತಚ್, ನವಿಚ್ ಏಕ್ ಖಬರ್ ತಾಕಾ ಆಯ್ಕೊಂಕ್ ಮೆಳ್ಳಿ. “ತಿ ಖಬರ್, ತ್ಯಾ ಷೇಕ್ ಆಲಿ ಆನಿ ವೆಂಕಪ್ಪಯ್ಯ ಪ್ರಧಾನಾಚಿ” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಜೆಮೆದಾರ್ ಅಂತುಲೊ ಪಡ್ವಳ್.

“ಕಸಲಿ ತಿ ಜಾವ್ಯೆತ್?” ಸರ್ದಾರಾನ್ ವಿಚಾರ್ಲೆಂ.

“ತೆ ದೊಗ್‍ಯೀ ಆತಾಂ, ರಾವ್ಳೆರಾಚ್ಯಾ ಶಿಬಂದೆಂತ್ ನವೆ ಅಧಿಕಾರಿ ಜಾವ್ನ್ ಆಯ್ಲ್ಯಾತ್.”

“ತೆಂ ಆಮಿ ಆಯ್ಕಲಾಂ” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಸರ್ದಾರ್. ವ್ಹಯ್, ತಿ ಖಬರ್ ತಾಣೆಂ ಆಯ್ಕಲ್ಲಿ, ಆನಿ ತಾಂಕಾಂ ಪಳೆಲ್ಲೆಂ. ತ್ಯಾ ಆದಿಂ ಗರ್ಜೆಚ್ಯಾ ಸ್ಥಾನಾರ್ ಕೊಣೀ ನವ್ಯಾ ಹುದ್ದೆದಾರಾಂಕ್ ವಿಂಚುನ್ ಕಾಡುಂಕ್ ಆಸ್ಲ್ಯಾರ್, ತಿ ಖಬರ್ ಚಡಾವತ್ ಜಾವ್ನ್ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್‍ಂಚ್ ಸಾಂಗ್ತಾಲೊ. ಪುಣ್ ಹ್ಯಾ ಪಾವ್ಟಿಂ ಜೆರಾಲ್ ಥರಾನ್, ‘ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಭೊಂವಾರಿಂ ಥೊಡಿಂ ಅಧಿಕಾರಾಚಿಂ ಸ್ಥಾನಾಂ ನವ್ಯಾಂಕ್ ಆಮಿ ದಿಲ್ಯಾಂತ್’ ಮ್ಹಣ್ ಮಾತ್ರ್ ಶಿವಾಯ್, ಕೋಣ್ ಕಿತೆಂ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ತಾಣೆಂ ಸಾಂಗೊಂಕ್ ನಾತ್‍ಲ್ಲೊ ಉಗ್ಡಾಸ್ ತಾಕಾ ಆಯ್ಲೊ.

“ಕೋಣ್ ಆಯ್ಲ್ಯಾರೀ ತುಮ್ಕಾಂ ಕಿತೆಂ?” ಮ್ಹಣಾಲೊ ತೊ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಶಿಪಾಯಾಂ ಲಾಗಿಂ. “ತುಮಿ, ತುಮ್ಚಿಂ ಕಾಮಾಂ ಕರ್ನ್ ವ್ಹೊರೆ ವಿಂಗಡ್ ರಾವಾ.”

“ಪುಣ್ ತೆ ಆಮ್ಚೆರ್ ಅಧಿಕಾರ್ ಚಲಂವ್ಕ್‌ಶೆಂ ಪ್ರಯತನ್ ಕರ್ತಾತ್. ಪುಣ್ ಆಮಿ ಕಾನ್ ಹಾಲಂವ್ಕ್ ನಾಂತ್ – ಪಡ್ಪಶಿ ಖಂಚೆ!” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಅಂತುಲೊ.

“ಬರೆಂಚ್” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್. “ತುಮ್ಚೆರ್ ಅಧಿಕಾರ್ ಚಲಂವ್ಕ್ ತೆ ಪ್ರಯತ್ನ್ ಕರ್ತಿತ್ ಜಾಲ್ಯಾರ್, ಮ್ಹಜೆ ಥಾವ್ನ್ ಹುಕುಮ್ ಹಾಡುಂಕ್ ಸಾಂಗಾ ತಾಂಕಾಂ! ಪುಣ್ ಝಗ್ಡೊಂಕ್ ವಚನಾಕಾತ್ – ಶಿಸ್ತ್ ಭಂಗೈಲಿ ಮ್ಹಳ್ಳೊ ದಾವೊ ಉಟತ್!”

“ಪುಣ್ ಆನ್ಯೇಕ್ ಗಜಾಲ್ ಆಸಾ ಸಾಯ್ಬಾ!” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಜೆಮೆದಾರ್ ಸೋಮಯ್ಯ. “ತೆ ಆಂಗ್ ಜಳ್ಚಿಂ ಉತ್ರಾಂ ಉಲಯ್ತಿತ್ ಜಾಲ್ಯಾರ್…”

“ಕಸಲಿಂ ಆಂಗ್ ಜಳ್ಚಿಂ ಉತ್ರಾಂ?”

“ಆಮ್ಕಾಂ ಆಯ್ಕಾ ಸಾರ್ಕೆಂ, ಆಮಿ ‘ನಸ್ರಾನಿ ಸದಾರಾಚಿಂ ಸುಣಿಂ’ ಮ್ಹಣ್ತಾತ್ ತೆ!”

“ಪರ್ವಾ ಕರಿನಾಕಾತ್” ಹಾಸ್ಲೊ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್. “ಆಮ್ಕಾಂ ಅವ್ಕಾಸ್ ಮೆಳ್ತಾನಾ, ತಾಂಕಾಂ ಸುಣ್ಯಾಂಚೊ ಮಾನ್ ದಿವ್ಯಾಂ.”

ಶಿಪಾಯಾಂಕ್ ಧಾಡ್ಲ್ಯಾ ಉಪ್ರಾಂತ್, ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್, ಜೆಮೆದಾರ್ ಅಂತುಲೊ ಪಡ್ವಳಾ ಸಾಂಗಾತಾ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಬಿಡಾರಾಕ್ ಆಯ್ಲೊ. ನಾಸ್ಟೊ ಜಾತಚ್, ಚತ್ರಾಯೆನ್ – ಬಾದಶಹಾಚ್ಯಾ ದರ್ಬಾರಾಕ್ ಯೋಗ್ಯ್ ಆಸ್‍ಲ್ಲೆಪರಿಂ – ತೊ ನ್ಹೆಸ್ಲೊ. ಕ್ರಮ ಪ್ರಕಾರ್ ಭಾಲಿ ಆನಿ ಪೆಂಕ್ಡಾಕ್ ತಲ್ವಾರಿಚಿ ಕೋಶಿ ಶಿರ್ಕಾವ್ನ್ ತೊ ಭಾಯ್ರ್ ಸರ್ಲೊ.

ಚಲೊಂಕ್ ಚಡ್ ಪಯ್ಸ್ ನಾತ್‍ಲ್ಲೆಂ ತರೀ, ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಹುದ್ದ್ಯಾಕ್ ತಾಳ್ ಜಾವ್ನ್ ಮುಖ್ಲ್ಯಾನ್ ಜೆಮೆದಾರ್ ಅಂತುಲೊ ಪಡ್ವಳ್ ಆನಿ ಜೆಮೆದಾರ್ ಚೆನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡಾಕ್ ಅಂಗರಕ್ಷಕ್ ಮರ್ಜೆರ್ ತಾಣೆಂ ವ್ಹೆಲೆ.

ನೋವ್ ವೊರಾಂಕ್ ಥೊಡಿಂ ಖಿಣಾಂ ಆಸ್ತಾನಾ ರಾವ್ಳೆರಾ ಮುಖಾರ್ ತೆ ಪಾವ್ಲೆ.

ಜೆಮೆದಾರ್ ಅಂತುಲೊ ಪಡ್ವಳ್ ಆನಿ ಜೆಮೆದಾರ್ ಚೆನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡ ಪಾಟಿಂ ರಾವ್ಲೆ ಆನಿ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ ಫುಡೆಂ ಸರ್ಲೊ.

ಪ್ರವೇಶ್ ದ್ವಾರಾರ್ ಆಸ್‍ಲ್ಲ್ಯಾ ದೊಗಾಂ ಸುಫೆದಾರಾಂನಿ ತಾಕಾ ಸಲಾಮ್ ಕೆಲೊ, ಪುಣ್ ತಾಚ್ಯಾ ವಾಟೆಕ್ ಆಡ್ ತೆ ರಾವ್ಲೆ.

“ಮಾಫ್ ಕರಿಜಾಯ್ ಸಾಹೇಬ್” ಮ್ಹಣಾಲೊ ತಾಂತ್ಲೊ ಎಕ್ಲೊ – “ಭಿತರ್ ಪ್ರವೇಶ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ಹುಕುಮ್ ನಾ ನಹಿಂವೇ…”

“ಕೊಣಾಚಿ ಹುಕುಮ್ ನಾ?” ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ನ್ ಚಿಕ್ಕೆ ಮುರ್ಮುರೊನ್ ವಿಚಾರ್ಲೆಂ.

“ಬಾದಶಹಾಚಿ – ಆನಿ – ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಕೊತ್ವಾಲಾಚಿ – ಸಾಹೇಬ್.”

“ಕೋಣ್ ತುಮ್ಚೊ ಕೊತ್ವಾಲ್? ಆಪಯಾ ತಾಕಾ. ಆಮ್ಕಾಂ ಬಾದಶಹಾನ್‍ಂಚ್ ಭೆಟೆಕ್ ಆಪಯ್ಲಾಂ” ಮ್ಹಣಾಲೊ ತೊ. ಹ್ಯಾ ದೊಗಾಂಯೀ ನೌಕರಾಂಕ್ ಚಿಲ್ಲುನ್ ಪಲ್ತಡಿ ಉಡಯಾಂ ಮ್ಹಣ್ ತಾಕಾ ಭೊಗ್ಲೆಂ ಮ್ಹಣ್ ತಾಣೆಂ ಭಾಯ್ಲ್ಯಾನ್ ದಾಕಂವ್ಕ್ ನಾ. ಕಿತ್ಲೆಂ ಮ್ಹಳ್ಯಾರೀ ತೆ, ವಯ್ರ್ ಥಾವ್ನ್ ಆಯಿಲ್ಲಿ ತಾಕೀದ್ ಪಾಳ್ಚೆ ಚಾಕೊರ್.

“ತುಮ್ಕಾಂ ಆಪಯ್ಲಾಂ ಜಾಂವ್ಕ್ ಪುರೊ – ಪುಣ್ ಆಮ್ಕಾಂ, ಕೊಣಾಯ್ಕೀ ಪ್ರವೇಶ್ ದೀಂವ್ಕ್ ನಜೊ ಮ್ಹಣೊನ್ ತಾಕಿದ್ ಆಸಾ” ಮ್ಹಣಾಲೊ ದುಸ್ರೊ.

“ಹಾಂವೆಂ ಸಾಂಗ್ಲೆಂ, ಬಾದಶಹಾನ್ ಆಮ್ಕಾಂ ಆಪಯ್ಲಾಂ ಮ್ಹಣ್…” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್, ರಾಗ್ ದಾಂಬುನ್ ಧರ್ನ್. “ತರ್ ವಚೊನ್ ‘ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ ಆಯ್ಲಾ ಆನಿ ಬಾದಶಹಾಚ್ಯಾ ಹುಕ್ಮೆಕ್ ರಾಕ್ತಾ’ ಮ್ಹಣ್ ಖಬರ್ ದಿಯಾ!”

ಕೆವ್ಲೆ ಹಾಲ್ಚೆಪರಿಂ ದಿಸೊಂಕ್ ನಾಂತ್. ಎಕಾಮೆಕಾಚೆಂ ತೋಂಡ್ ಪಳೆವ್ನ್ ತೆ ರಾವ್ಲೆ. ವೇಳ್ ಧಾಂವ್ತಾಲೊ.

ಜೆಮೆದಾರ್ ಅಂತುಲ್ಯಾಕ್ ಆನಿ ಚೆನ್ನಪ್ಪಾಕ್ ಹಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಪಳೆವ್ನ್ ಅಜ್ಯಾಪ್ ಜಾಲೆಂ. ತಾಂಚೊ ಸರ್ದಾರ್, ತ್ಯಾ ದೊಗಾಂಯೀ ರಾಕ್ವಲ್ಯಾಂಚ್ಯೊ ತಕ್ಲ್ಯೊ ನಾರ್ಲ್ ಬಾಂಧ್‍ಲ್ಲೆಪರಿಂ ಆದ್ಳಾವ್ನ್ ಭಿತರ್ ಕಿತ್ಯಾಕ್ ವಚನಾಂಗೀ ಮ್ಹಣ್ ತೆ ಚಡ್ಪಡ್ಲೆ.

ನಿಜಾಯ್ಕೀ, ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ಕ್ ತಶೆಂ ಕರುಂಕ್ ಸಾಧ್ಯ್ ಆಸ್‍ಲ್ಲೆಂ ಆನಿ ಅಧಿಕಾರ್‌ಯೀ ಆಸ್‍ಲ್ಲೊ. ಹ್ಯಾ ವೆಳಾರ್ ತಾಚ್ಯಾ ಮತಿಂತ್ ದುಸ್ರಿ ಏಕ್ ಆಲೋಚನ್ ಆಯ್ಲಿ – ಅಸಲ್ಯಾ ಸನ್ನಿವೇಶಾ ವರ್ವಿಂ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನಾಚ್ಯಾ ಮತಿಂತ್ ಕಿತೆಂ ಆಸಾ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಸಮ್ಜೊಂಕ್ ತಾಣೆಂ ನಿಚೆವ್ ಕೆಲೊ.

“ತರ್” ಮ್ಹಣಾಲೊ ತೊ. “ತುಮ್ಕಾಂ ತುಮ್ಚಿ ಹುಕುಮ್ ಯೆತಾ ಪರ್ಯಾಂತ್ ಆಮಿ ರಾಕ್ತಾಂವ್.”

“ಕಿ-ಕಿತೆಂ ಮತ್ಲಬ್?” ಭಿತರ್ಲ್ಯಾ ದಾವ್ಯಾ ಕುಶಿ ಥಾವ್ನ್ ಸವಾಲ್ ವಿಚಾರಿತ್ತ್ ಕೊತ್ವಾಲ್ ಆಯ್ಲೊ. “ಕಿತೆಂ ವಿಶೇಸ್?”

ರಾಕ್ವಲ್ಯಾಂನಿ ತಾಕಾ ಸಲಾಮ್ ಕೆಲೊ. ತೊಚ್ ವೆಂಕಪ್ಪಯ್ಯ ಪ್ರಧಾನ್ ಮ್ಹಣ್ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ನ್ ವಳಕ್ ಧರ್ಲಿ. ಪುಣ್ ಪ್ರಧಾನಾನ್ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ಚಿ ವಳಕ್ ಆಸ್‍ಲ್ಲಿಂ ಖುಣಾಂ ದಾಕಂವ್ಕ್ ನಾಂತ್.

“ವ್ಹೊ ಸಾಹೇಬ್, ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ ಖಂಯ್ ಸಾಹೇಬ್. ತಾಕಾ ಬಾದಶಹಾನ್ ಭೆಟೆಕ್ ಆಪಯ್ಲಾಂ ಖಂಯ್!”

“ಓಹೋ – ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ – ನಾಂವ್ ಆಯ್ಕಲಾಂ ಆಮಿ. ಸಲಾಮ್ ಸರ್ದಾರಾ” ಮ್ಹಣಾಲೊ ತೊ ಸರ್ದಾರಾಕ್ ಪಳೆವ್ನ್, ಪುಣ್ ಕುಸ್ಕುಟ್ ಗೌರವ್ ದೀನಾಸ್ತಾನಾ. “ತರ್, ಬಾದಶಹಾಕ್ ಆಮಿ ಕಳಯ್ತಾಂವ್, ಆನಿ ತಾಚಿ ಖುಶಿ ಕಿತೆಂ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಸಮ್ಜೊನ್ ಯೆತಾಂವ್.”

ತಿತ್ಲೆಂ ಮ್ಹಣೊನ್, ತೊ, ಭೋವ್ ನಿಧಾನಾಯೆನ್ ಪಾಟಿಂ ಘುಂವೊನ್ ಭಿತರ್ ಗೆಲೊ. ತಾಕಾ ಪಾಟಿಂ ಆಪವ್ನ್ ತಾಚೆ ದಾಂತ್ ಝಡಯಾಂ ಮ್ಹಣ್ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ಕ್ ಭೊಗ್‍ಲ್ಲ್ಯಾಂತ್ ಚೂಕ್ ನಾ.

ತಸೊ ಥೊಡೊ ವೇಳ್ ಗೆಲೊ.

ಉಪ್ರಾಂತ್ ಥೊಡ್ಯಾ ವೆಳಾನ್ ವೆಂಕಪ್ಪಯ್ಯ ಕಸೊಯೀ – ಪಾಯಾಂಕ್ ಖಾಡ್ವಾಂ ಘಾಲ್ಲೆಪರಿಂ ಭಾಯ್ರ್ ಆಯ್ಲೊ.

“ಭಿತರ್ ವಚ್ಯೆತ್” ಮ್ಹಳೆಂ ತಾಣೆಂ, ಆಪುಣ್‍ಂಚ್ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ಕ್ ರಿಯಾಯ್ತ್ ದಾಕಯ್ತಾಂ ಮ್ಹಳ್ಳೆಪರಿಂ!

ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ ಭಿತರ್ ಗೆಲೊ. ವೆಚ್ಯಾ ಆದಿಂ ತಾಣೆಂ ಪಾಟಿಂ ಘುಂವೊನ್ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಮಾನಾಯಾಂಕ್ ಚತ್ರಾಯೆಚಿ ದೀಷ್ಟ್ ದಿಲಿ – ಕಾಂಯ್ ಉಲೊಣೆಂ ವಾ ಜಟಾಪಟ್ ಜಾಯ್ನಾಯೆ ಮ್ಹಣ್.

ಬಾದಶಹಾಚ್ಯಾ ದಿವಾನ್‍ಖಾನಾಚ್ಯಾ ದಾರಾರ್ ತೊ ಪಾವ್ತಾನಾ, ಥಂಯ್ಸರ್ ಆಸ್‍ಲ್ಲ್ಯಾ ಪಹರ್‍ಯಾಗಾರಾನ್ ‘ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್’ ಮ್ಹಣ್ ಆವಾಜ್ ದಿತಚ್, ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ ಭಿತರ್ ಗೆಲೊ.

ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್, ಬಾಗ್ಲಾಕ್ ಪಾಟ್ ಕರ್ನ್, ಹಾತ್ ಪಾಟಿಂ ಬಾಂಧುನ್, ಪಾಟ್ಲ್ಯಾ ಜನೆಲಾಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಭಾಯ್ರ್ ಪಳೆವ್ನ್ ರಾವ್‍ಲ್ಲೊ, ಥೊಡ್ಯಾ ವೆಳಾನ್ ಪಾಟಿಂ ಘುಂವ್ಲೊ. ತಾಚ್ಯಾ ಮುಖಮಳಾರ್ ಥೊಡೆಂ ಅಸಮಾಧಾನ್ ಆನಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ್ ಜಾವ್ನ್ ಚಿಕ್ಕೆ ತಾಂಬ್ಶೆ ಆಸ್‍ಲ್ಲ್ಯಾ ತಾಚ್ಯಾ ದೊಳ್ಯಾಂನಿ ರಾಗಾಚಿಂ ಲಕ್ಷಣಾಂ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ಕ್ ಝಳ್ಕಲಿಂ.

ತೊ ಬಾಗಾಲೊ:

“ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಬಾದಶಹಾಕ್ ಸೇವಕಾಚೆಂ ಖಾಲ್ತೆಂ ವಂದನ್!”

“ಬರೆಂ, ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್!” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಬಾದಶಹಾ, ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ಕ್‌ಚ್ ದುರ್ದುರ್‍ಯಾಂ ಪಳೆವ್ನ್. “ನೋವ್ ವೊರಾರ್ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಭೆಟೆಕ್ ಯೇಜಾಯ್ ಮ್ಹಣ್ ಸಾಂಗ್‍ಲ್ಲೆಪರಿಂ ಆಮ್ಚೊ ಉಗ್ಡಾಸ್. ಲಾಗಿಂ ಲಾಗಿಂ ಅರ್ಧೆಂ ವೋರ್ ಪಾಶಾರ್ ಜಾಲೆಂ, ಅಥ್ವಾ, ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಉಗ್ಡಾಸಾಂತ್ ಕಾಂಯ್ ಪುಣೀ ಚೂಕ್ ಆಸ್ಯೆತ್?”

“ಬಾದಶಹಾಂಚ್ಯಾ ಉಗ್ಡಾಸಾಂತ್ ಕಾಂಯ್ ಚೂಕ್ ನಾ, ಹುಜೂರ್” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್, ಭಿಯೆನಾಸ್ತಾನಾ.

“ತರ್..?”

“ಮಾಫ್ ಕರಿಜಾಯ್, ಹುಜೂರ್. ನೋವ್ ವೊರಾಂಚ್ಯಾ ಆದಿಂ ಹಾಂವ್ ಯೇವ್ನ್ ತುಮ್ಚ್ಯಾ ದಾರಾರ್ ಪಾವ್‍ಲ್ಲೊಂ. ಪುಣ್ ಪ್ರವೇಶ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ಕೊತ್ವಾಲಾಚಿ ಹುಕುಮ್ ನಾ ಮ್ಹಣೊನ್ ಪಹರ್‍ಯಾಗಾರಾಂನಿ ಮ್ಹಾಕಾ ಆಡಾವ್ನ್ ಧರ್ಲೊ…”

“ಕೊತ್ವಾಲಾಚಿ ಹುಕುಮ್!” ಘುರ್ಮೆಲೊ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್. “ಆಮ್ಚಿ ಖುಶಿ ವಾ ನಾಂವ್ ಸಾಂಗೊಂಕ್ ನಾಂಯ್?”

“ಸಾಂಗ್ಲೆಂ ಹುಜೂರ್!”

“ಮುಂದರ್ಸಿ…”

“ತೆದಾಳಾ ಕೊತ್ವಾಲಾನ್ ಯೇವ್ನ್ ಗಜಾಲ್ ಸಮ್ಜೊನ್ ಘೆತ್ಲಿ – ತಾಣೆಂ ಭಿತರ್ ಯೇವ್ನ್ ಬಾದಶಹಾಂಚಿ ಖುಶಿ ಸಮ್ಜೊನ್, ಉಪ್ರಾಂತ್ ಭಾಯ್ರ್ ಯೇವ್ನ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಪ್ರವೇಶ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ಕಬ್ಲಾತ್ ದಿಲಿ.”

“ಕಿತೆಂ ಆಯ್ಕತಾಂವ್ ಆಮಿ – ಕೊತ್ವಾಲಾನ್ ಯೇವ್ನ್ ಆಮ್ಚಿ ಖುಶಿ ಸಮ್ಜೊನ್ ಘೆತ್ಲಿ ಮ್ಹಳೆಂಯ್?”

“ತಾಣೆಂಚ್ ತಶೆಂ ಸಾಂಗ್ಲೆಂ, ಹುಜೂರ್!”

“ಖಾಮೋಶ್!” ತಾಣೆಂ ಧರ್ಣಿಕ್ ಖೊಟ್ ಮಾರ್ಲಿ, ಆನಿ ಹೆವ್ಶಿನ್ ತೆವ್ಶಿನ್ ಪಾಸಾಯೊ ಮಾರುಂಕ್ ತೊ ಲಾಗ್ಲೊ. “ಹ್ಮೂಂ!” ಹುಂಕಾರ್ಲೊ ತೊ: “ನಾಕಾ ಜಾಲ್ಲೆಂ ಘಡ್ತಾ ಆಮ್ಚ್ಯಾಚ್ ನಾಕಾ ಪಂದಾಕ್!”

ಕಾಂಪಿಣ್ ತಾಣೆಂ ವ್ಹಾಜಯ್ಲಿ, ಸೆವಕ್ ಆಯ್ಲೊ.

“ರಾವ್ಳೆರಾಚ್ಯಾ ಭಕ್ಷಿಕ್, ಚವ್ಗಾಂ ರಕ್ಷಕಾಂ ಸಾಂಗಾತಾ ಆಮಿ ಹಾಂಗಾಸರ್ ಆಪಯ್ಲಾಂ ಮ್ಹಣ್ ಸಾಂಗ್. ಆನಿ – ರಾವ್! ತ್ಯಾ ಕೊತ್ವಾಲಾಚೆಂ ನಾಂವ್ ಕಿತೆಂ ಜಾವ್ಯೆತ್?” ತಾಣೆಂ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ ಕಡೆನ್ ವಿಚಾರ್ಲೆಂ.

“ವೆಂಕಪ್ಪಯ್ಯ ಪ್ರಧಾನ್, ಹುಜೂರ್.”

“ಹ್ಮೂಂ! ತ್ಯಾ ಕೊತ್ವಾಲ್ ವೆಂಕಪ್ಪಯ್ಯಾಕ್ ಆಪವ್ನ್ ಹಾಡುಂಕ್ ಸಾಂಗ್” ಮ್ಹಣೊನ್ ತಾಚಿ ತಾಕಿದ್ ಜಾಲಿ. ಪರ್ತ್ಯಾನ್ ಪಾಸಾಯೊ ಮಾರುಂಕ್ ತೊ ಲಾಗ್ಲೊ. ಆಪ್ಣಾಯಿತ್ಲ್ಯಾಕ್‍ಚ್ ಕಿತೆಂಗೀ ಉಲವ್ನ್ಂಚ್ ತೊ ಆಸ್‍ಲ್ಲೊ. ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್‍ಯೀ ಮೌನ್ ಉಬೊ ರಾವ್ಲೊ.

ಥೊಡ್ಯಾ ವೆಳಾನ್, ಭಕ್ಷಿ ಆನಿ ಚವ್ಗ್ ಜಣ್ ರಕ್ಷಕ್, ವೆಂಕಪ್ಪಯ್ಯಾಕ್ ಸಾಂಗಾತಾ ಘೆವ್ನ್ ಆಯ್ಲೆ. ಬಾದಶಹಾಕ್ ತಾಣಿಂ ಪ್ರಣಾಮ್ ಕೆಲೊ. ಗಜಾಲ್ ಕಿತೆಂ ಮ್ಹಣ್ ವೆಂಕಪ್ಪಯ್ಯಾಕ್ ಕಳೊಂಕ್ ನಾ. ಬಾದಶಹಾ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ಚೆರ್ ಭಿಗ್ಡೊನ್, ಕಸಲಿಗೀ ಶಿಕ್ಷಾ ಫರ್ಮಾಂವ್ಕ್ ಆಯ್ತೊ ಜಾಲಾ ಮ್ಹಣ್ ತಾಣೆಂ ಚಿಂತ್ಲೆಂ. ಮತಿ ಭಿತರ್‌ಚ್ ತೊ ಹಾಸ್ಲೊ.

“ಲಾಂಬ್ ಝಡ್ತಿ ಕರುಂಕ್ ಆತಾಂ ವೇಳ್ ನಾ” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್. “ಆಯ್ಚ್ಯಾ ಸಕಾಳಿಂಚ್ಯಾ ಆದೇಸಾಕ್ ರಾವ್ಳೆರಾಂತ್ಲ್ಯಾ ದಾರಾಂಚ್ಯಾ ರಾಕ್ವಲ್ಯಾಂಚೊ ಕೊತ್ವಾಲ್ ಕೋಣ್?”

“ಜೀ, ಹಾಂವ್ ಹುಜೂರ್!”

“ತುಂ ಹ್ಯಾ ಮನ್ಶ್ಯಾಕ್ ವಳ್ಕತಾಯ್?” ವಿಚಾರ್ಲೆಂ ಟಿಪ್ಪುನ್, ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ಕ್ ಬೋಟ್ ದಾಕವ್ನ್.

“ಜೀ, ಹುಜೂರ್ – ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್.”

“ತರ್ ತಾಣೆಂ ಆಜ್ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಭೆಟೆಕ್ ಯೇಂವ್ಕ್ ಅರ್ಧೆಂ ವೋರ್ ತಡವ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಕಾರಣ್ ದಿಲೆಂಯ್ – ಸತ್ ಸಾಂಗ್!”

ವೆಂಕಪ್ಪಯ್ಯಾಕ್ ಗಜಾಲ್ ಸುಸ್ತಾಲಿ. ಕಿತೆಂಗೀ ಸಾಂಗೊಂಕ್ ತೊ ಗಾಗೆಲೊ, ಪುಣ್ ತಾಚ್ಯಾ ತೊಂಡಾಂತ್ಲಿಂ ಉತ್ರಾಂ ಸುಟನಾ ಜಾಲಿಂ.

“ಪರ್ವಾ ನಾ” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಬಾದಶಹಾ. ತಾಚ್ಯೊ ಕ್ರೋಧಾನ್ ಗೊಮ್ಟೆಚ್ಯೊ ಶಿರೊ ಫುಗ್ತಾಲ್ಯೊ. “ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಮೊಗಾಚ್ಯಾ ಸರ್ದಾರಾಂ ಸಂಬಂಧಿಂ ಆಮ್ಚಿ ಹುಕುಮ್ ಕಸಲಿ ಮ್ಹಣ್ ಕಳಿತ್ ನಾತ್‍ಲ್ಲ್ಯಾ ಕೊಣೆಂಯೀ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ದೊಳ್ಯಾಂ ಹುಜ್ರಿಂ ಆಸೊಂಕ್ ನಜೊ. ಹ್ಯಾ ಮನ್ಶ್ಯಾ ಕಡ್ಚಿಂ ಹಾತೆರಾಂ ಘೆವ್ನ್ ತಾಕಾ ಖೊಟಾವ್ನ್ ಭಾಯ್ರ್ ಘಾಲ್ಯಾ, ಆನಿ ತೀಸ್ ದೀಸ್ ತಾಕಾ ಬಂಧಿಂತ್ ದವರ್‍ಯಾ. ತ್ಯಾ ಉಪ್ರಾಂತ್, ಹ್ಯಾ ಆದಿಂ ಕರ್ನ್ ಆಸ್‍ಲ್ಲೆಂಚ್ ಕಾಮ್ ಕರ್ನ್ ತೊ ಪೋಟ್ ಭರುಂದಿ.”

“ಜಹಾಂಪನಾ…” ಪಾಯಾಂಚಿಂ ಹಾಡಾಂ ಉದಾಕ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ಜಿನ್ಸಾರ್ ವೆಂಕಪ್ಪಯ್ಯ ಗಳ್ಳೊ. “ಮಾಫ್ ಕರಿಜಾಯ್ ಹುಜೂರ್!”

“ಕಾಡ್ಯಾ ತಾಕಾ ತೆವ್ಶಿನ್!” ಬಾದಶಹಾನ್ ಧೆಂಕ್ಣೊ ಮಾರ್ಲೊ.

ಭಕ್ಷಿ ಆನಿ ರಕ್ಷಕ್, ವೆಂಕಪ್ಪಯ್ಯಾಕ್ ಘೆವ್ನ್ ಪಾಶಾರ್ ಜಾಲೆ.

ದಿವಾನ್‍ಖಾನ್ಯಾಂತ್ ಆತಾಂ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಆನಿ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ ಮಾತ್ರ್ ಉರ್ಲೆ.

“ಬಸ್ಯಾಂ, ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್. ಕಾಲ್ ಪಳೆಲ್ಲ್ಯಾ ಮನ್ಶ್ಯಾಚಿ ಆಜ್ ವಳಕ್ ನಾತ್‍ಲ್ಲೆಪರಿಂ ಕರ್ನ್ ಫಟ್ ಮಾರ್ಲಿ ತಾಣೆಂ!”

ತೆ ಬಸ್ಲೆ.

“ತುವೆಂ ಪಳೆಲೆಂಯ್, ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಟಿಪ್ಪು. “ತುಜೆ ತಸಲೆ ಪಾತ್ಯೆಣೆಚೆ ಸರ್ದಾರ್ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಲಾಗ್ಸರ್ ನಾತ್‍ಲ್ಲ್ಯಾ ವೆಳಾರ್, ಹಾಂಗಾಸರ್ ಅಶಿಸ್ತ್, ಅವಿಧೇಯ್ಪಣ್, ಶಿಂತ್ರ್ಯೊ ಆನಿ ಫಿತೂರ್‍ಯಾಂಚೊ ಗೊಟಾಳೊಚ್ ಜಾತಾ!”

ವ್ಹಯ್ ಮ್ಹಣೊಂಕ್‍ಯೀ ನಹಿಂ, ನಹಿಂ ಮ್ಹಣೊಂಕ್‍ಯೀ ನಹಿಂ ಮ್ಹಳ್ಳೆಪರಿಂ ಜಾವ್ನ್, ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ನ್ ಜವಾಬ್ ಕೆಲಿ ನಾ.

“ಆಜ್ ಆಮಿ ಇಲ್ಲೆಂ ಚಡ್ ಸುಖ್ ದುಖ್ ಉಲಯ್ಜಾಯ್, ಕುರಿಯೆಲಾಂತ್ಲ್ಯೊ ಆನಿ ದಕ್ಷಿಣಾಂತ್ಲ್ಯೊ ಗಜಾಲಿ ಸಮ್ಜೊನ್ ಘೆಜಾಯ್ ಮ್ಹಣ್ ಚಿಂತ್‍ಲ್ಲೆಂ. ಮಧೆಂಚ್ ಹಿ ಕಿತಾಫತಿ ಜಾಲಿ. ವ್ಹಡ್ ನಹಿಂ, ಸವ್ಕಾಸಾಯೆನ್ ಉಲಯಾಂ. ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್…”

“ಜೀ, ಹುಜೂರ್?”

“ಹ್ಯಾ ಉಪ್ರಾಂತ್ ತುಕಾ ಆಮಿ ಭಾಯ್ರ್ ಧಾಡಿನಾಂವ್” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಬಾದಶಹಾ. “ಹಾಂಗಾಸರ್ ಜಾಂವ್, ವಾ ಆಮಿ ಪ್ರವಾಸ್ ಕರ್ಚ್ಯಾ ವೆಳಾರ್ ಜಾಂವ್, ತುವೆಂ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಸಾಂಗಾತಾಚ್ ಆಸಜಾಯ್.”

“ಬಾದಶಹಾಚಿ ಖುಶಿ!” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್, ಪುಣ್ ಭಿತರ್ಲ್ಯಾನ್ ತೊ ತಂಗ್ ಜಾಲೊ. ಬಾದಶಹಾಚ್ಯಾಚ್ ಸಾಂಗಾತಾ ಆಸಜಾಯ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್, ತಾಣೆಂ ಮಂಗ್ಳುರಾಕ್ ಆನಿ ಹೆರ್ ಠಾಣ್ಯಾಂಕ್ ಭೆಟ್ ದಿಂವ್ಚೊ ಅವ್ಕಾಸ್ ಬಂದ್ ಜಾಲ್ಲೆಪರಿಂ ಜಾಲೊ! ಕಸಲೊ ಜಾವ್ಯೆತ್ ಮತ್ಲಬ್?

ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನಾಕ್ ತಾಚೆರ್ ಕಾಂಯ್ ದುಬಾವ್ ಮಾರ್ಲಾ ಮ್ಹಣ್ ಜಾಂವ್, ವಾ ತಾಂಚ್ಯಾ ಸಂಬಂಧಾಂತ್ ಕಾಂಯ್ ಕಿಡೊ ರಿಗ್ಲಾ ಮ್ಹಣ್ ಪಾತ್ಯೆಂವ್ಕ್ ಇಡೆಂ ನಾತ್‍ಲ್ಲೆಂ. ಜಾಲ್ಯಾರೀ ಮೈಸೂರ್‍ಚ್ಯಾ ತ್ಯಾ ವಾಗಾಚೊ ಸ್ವಭಾವ್ ಪರಿಪೂರ್ಣ್ ಥರಾನ್ ಜಾಣಾಂ ಆಸ್‍ಲ್ಲ್ಯಾ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ಚಿಂ ಚಿಂತ್ನಾಂ ವಿವಿಧ್ ವಾಟಾಂನಿ ಧಾಂವ್ಲಿಂ.

ಘಾಯಾಚೆರ್ ಮೀಟ್ ದವರ್‌ಲ್ಲೆಪರಿಂ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ಕ್ ಬಾದಶಹಾಚಿಂ ಫುಡ್ಲಿಂ ಉತ್ರಾಂ ಆಯ್ಕಲಿಂ:

“ಕುರಿಯೆಲಾಕ್ ಧಾಡುಂಕ್ ಚಿಂತ್‍ಲ್ಲಿ ಹುಕುಮ್ ಆಮಿ ರದ್ದ್ ಕೆಲ್ಯಾ. ಬೋಳೂರ್ ಠಾಣ್ಯಾಂತ್ ಕೈದಿ ಜಾವ್ನ್ ಆಸ್‍ಲ್ಲ್ಯಾ ತ್ಯಾ ತೊಪಾಸಿಕ್ ತಾಣಿಂ ಥಂಯ್ ಥಾವ್ನ್ ಧಾಡ್ನ್ ದಿಂವ್ಚೆಂ ನಾಕಾ… ಆಜ್ ಕಾಲ್, ಜಾಯ್ ಆಸ್‍ಲ್ಲ್ಯೊಚ್ ಸಾಕ್ಷಿ ಆನಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಪಂಯ್ಚ್ ಜಾತಾತ್… ಹೆರಾಂಚೆರ್ ಪಾತ್ಯೆಂವ್ಕ್ ಕಷ್ಟ್. ದೆಕುನ್ ತುಜೆಚ್ ಚವ್ಗ್ ಜಣ್ ಸವಾರ್ ವಚೊನ್, ಥಂಯ್ಚ್ಯಾಯೀ ಚವ್ಗಾಂ ಶಿಪಾಯಾಂಕ್ ಸಾಂಗಾತಾ ಘೆವ್ನ್ ತಾಕಾ ಹಾಡುಂದಿತ್. ಕಿತೆಂ ಮ್ಹಣ್ತಾಯ್?”

“ತುಮ್ಚಿ ಖುಶಿ ಸಾಯ್ಬಾ” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್. “ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಸವಾರಾಂಚೆರ್ ತುಮ್ಕಾಂ ತಿತ್ಲೊ ವಿಶ್ವಾಸ್ ಆಸಾ ಮ್ಹಣ್ ಆಯ್ಕೊನ್ ಹಾಂವ್ ಖುಷಿ ಪಾವ್ತಾಂ.” ತಾಚ್ಯಾ ಮತಿಂತ್ ಆತಾಂ ಎಕಾ ಥರಾಚ್ಯಾ ಭಿರಾಂತೆಚೆಂ ತುಫಾನ್ ಉಟ್‍ಲ್ಲೆಂ. ಖಂಯ್ಚೆಂ ಯೋಜನ್ ಚಿಂತುನ್ ಆಪ್ಲೆಂ ಖಾಸ್ಗಿ ಕಾಮ್ ಕರ್ಯೆತ್ ಮ್ಹಣ್ ತಾಣೆಂ ಚಿಂತ್‍ಲ್ಲೆಂಗೀ, ತ್ಯಾಚ್ ವಾಟೆನ್, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನಾಚ್ಯಾ ಫರ್ಮಾಣಾಂತ್ ಆಡ್‍ಪಾಯ್ ತಾಕಾ ದಿಸ್ಲೊ.

“ವಿಶ್ವಾಸ್ ನಾಸ್ತಾನಾ ಕಾಂಯ್ ಜಾಯ್ನಾ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್” ಉಟ್ಲೊ ಬಾದಶಹಾ. “ಆಮ್ಚೆಂ ಫರ್ಮಾಣ್ ಆಜ್‍ಚ್ ಆಮಿ ತಯಾರ್ ಕರಯ್ತಾಂವ್. ತುಜೆ ಸವಾರ್ ಫಾಲ್ಯಾಂಚ್ ಭಾಯ್ರ್ ಸರೊಂದಿತ್.”

“ಜೀ, ಹುಜೂರ್!”

“ಆತಾಂ ವಚ್ಯೆತ್. ಫಾಲ್ಯಾಂಯೀ ಆಯ್ಚೆಪರಿಂಚ್ ಆಮ್ಕಾಂ ಯೇವ್ನ್ ಭೆಟ್. ಆಮಿ ಬಂಟ್ವಾಳ್ಚಿ ಥೊಡಿ ಖಬರ್ ಪಳೆಂವ್ಕ್ ಆಸಾ.”

“ಬಂಟ್ವಾಳ್ಚಿ ಹುಜೂರ್?” ಮ್ಹಣಾಲೊ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್, ಆತುರಾಯ್ ಲಿಪವ್ನ್.

“ವ್ಹಯ್. ಥಂಯ್ಚೊ ತೊ ಮಾನೆಸ್ತ್ ರಫಾಯೆಲ್ ಮಿಂಗೆಲ್ ಕಾಮತ್, ಆಮ್ಚಿ ತಡೀಪಾರ್ ಆವ್ಧಿ ಜಾವ್ನ್ ಪಾಟಿಂ ಆಯ್ಲಾ – ತಾಚ್ಯಾ ಧುವೆನ್ ತಾಕಾ ಆಪವ್ನ್ ಹಾಡ್ಲಾ ಖಂಯ್.”

“ತರ್ ಪರ್ತ್ಯಾನ್ ಕಾಂಯ್..?”

“ಪರ್ತ್ಯಾನ್ ಕಾಂಯ್ ನಾ. ಮ್ಹಾಕಾ ತಾಚ್ಯಾ ಧುವೆಚಿ ಇಲ್ಲಿ ಖಬರ್ ಉಲವ್ನ್ ಪಳೆಂವ್ಕ್ ಆಸಾ. ಆತಾಂ ವಚ್ಯೆತ್.”

ಸಲಾಮ್ ಕರ್ನ್ ಸರ್ದಾರ್ ಸಿಮಾಂವ್ ಭಾಯ್ರ್ ಆಯ್ಲೊ. ತಾಚ್ಯಾ ತಕ್ಲೆಂತ್, ತಾಪಯಿಲ್ಲಿ ಸುರಿ ರಿಗಯಿಲ್ಲೆಪರಿಂ ಜಾತಾಲೆಂ. ನಿಜಾಯ್ಕೀ, ಟಿಪ್ಪುಚ್ಯಾ ಉಲೊಣ್ಯಾಂತ್, ಮೈಸೂರ್‍ಚ್ಯಾ ವಾಗಾಚಿ, ಫುಲಯಿಲ್ಲಿ ದಾವ್ಲಿ ತಾಕಾ ದಿಸ್ಲಿ.

(ಮುಂದರುಂಕ್ ಆಸಾ)

ವಿಶೇಸ್ ಚತ್ರಾಯ್: ಹಾಂಗಾಸರ್ ಪ್ರಕಟ್ ಜಾಂವ್ಚಿ ಹಿ ‘ಸರ್ದಾರಾಚೆಂ ಸನ್ನಿಧಾನ್’ ಕೃತಿ ಹರ್ಯೆಕ್ಲ್ಯಾನ್ ವಾಚ್ಯೆತ್. ಪುಣ್ ಜರ್ ಕೊಣಾಯ್ಕಿ ಹಾಂತ್ಲೊ ಖಂಯ್ಚೊಯ್ ಭಾಗ್ ಪ್ರಕಟುಂಕ್ ಜಾಯ್ ತರ್ ತ್ಯಾ ಖಾತಿರ್ ತುಮಿ ಬರ್ಪಿನಿಶಿಂ ಪರ್ವಣ್ಗಿ ಘೆಜೆ. ಗರ್ಜ್ ಆಸ್‍ಲ್ಲ್ಯಾಂನಿ donypereira@gmail.com ವಿಳಾಸಾಕ್ ಇಮೈಲ್ ಕರ್ಚೆಂ.

ಆಮ್ಚ್ಯಾ ವಾಟ್ಸಪ್ ಗ್ರೂಪಾಚೆಂ ಲಿಂಕ್ (Click to Join)

Send your Feedback to: budkuloepaper@gmail.com

Like us at: www.facebook.com/budkulo.epaper

Watch wonderful programs in our YouTube Channel